Jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą

Zakładanie firmy13 min czytania
Fioletowe schody z pionkiem na najniższym stopniu i formularzem na najwyższym: zakładanie JDG krok po kroku
Redakcja Vivid

Redakcja Vivid pisze o zakładaniu firmy, finansach i samozatrudnieniu: praktyczne poradniki o kontach firmowych, podatkach i formalnościach dla założycieli firm i osób prowadzących JDG.

Masz pierwszych klientów, chcesz wystawiać faktury i rozliczać się legalnie. Jeśli zastanawiasz się, jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą, dobra wiadomość jest taka, że samą rejestrację załatwisz przez internet i bez opłat. Trudniejsze są decyzje, które trzeba podjąć wcześniej: kod PKD, forma opodatkowania, składki ZUS i VAT.

Poniżej opisujemy, jak założyć działalność gospodarczą krok po kroku w 2026 roku: co przygotować przed wypełnieniem wniosku, jak wygląda rejestracja w CEIDG, co dzieje się po złożeniu wniosku i ile kosztuje prowadzenie firmy w pierwszych miesiącach. Kwoty i terminy dotyczące rejestracji, podatków i składek pochodzą z serwisów Biznes.gov.pl i ZUS oraz z aktualnych tekstów ustaw.

Najważniejsze w skrócie:

  • Wniosek o wpis do CEIDG jest bezpłatny, a od 1 listopada 2026 roku, według Biznes.gov.pl, składa się go tylko online (poza wnioskiem za osobę niepełnoletnią), z profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym.
  • Przed złożeniem wniosku wybierz nazwę firmy, adres do doręczeń, kody PKD 2025 i formę opodatkowania.
  • Formularz ZUS najprościej dołączyć do wniosku. Jeśli tego nie zrobisz, masz 7 dni od rozpoczęcia działalności na zgłoszenie do ZUS.
  • Ulga na start zwalnia ze składek społecznych przez 6 pełnych miesięcy, ale składkę zdrowotną płacisz od początku.
  • Ze zwolnienia z VAT skorzystasz przy sprzedaży do 240 000 zł rocznie, chyba że Twoja branża jest z niego wyłączona.

Czym jest jednoosobowa działalność gospodarcza

Jednoosobowa działalność gospodarcza, w skrócie JDG, to najprostsza forma prowadzenia firmy w Polsce. Prowadzisz ją na własne imię i nazwisko, bez umowy spółki, kapitału zakładowego i wpisu do KRS. Firmę rejestrujesz w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), a jedna osoba może mieć w tym rejestrze tylko jeden wpis. W ramach jednego wpisu możesz jednak prowadzić kilka rodzajów działalności.

JDG nie jest odrębną osobą prawną. Za zobowiązania firmy odpowiadasz całym swoim majątkiem, także prywatnym. W zamian dostajesz bezpłatną rejestrację online i uproszczoną księgowość. Gdy chcesz ograniczyć odpowiedzialność albo prowadzić biznes ze wspólnikami, w grę wchodzi spółka, ale to temat na osobny poradnik.

Kto może założyć JDG

Działalność gospodarczą w Polsce może założyć każda osoba fizyczna, także niepełnoletnia. Obywatele Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego zakładają firmę na takich samych zasadach jak Polacy. Cudzoziemcy spoza UE mogą to zrobić, jeśli mają odpowiedni tytuł pobytowy. Każdy cudzoziemiec potrzebuje do wniosku w CEIDG numeru PESEL albo, gdy go nie ma, identyfikatora europejskiego. W imieniu osoby niepełnoletniej wniosek składa przedstawiciel ustawowy, na papierze, w urzędzie gminy lub miasta.

Działalność nierejestrowa

Zanim zarejestrujesz firmę, sprawdź, czy w ogóle musisz to robić. Nie musisz rejestrować firmy w CEIDG, jeśli Twoje przychody nie przekraczają w żadnym kwartale 225% minimalnego wynagrodzenia. To tak zwana działalność nierejestrowa. W 2026 roku to 10 813,50 zł na kwartał, przy płacy minimalnej 4 806 zł. Warunek jest jeszcze jeden: brak działalności gospodarczej w ciągu ostatnich 60 miesięcy.

To dobry sposób, żeby przetestować pomysł, na przykład sprzedaż rękodzieła albo pojedyncze zlecenia. Gdy przekroczysz limit, masz 7 dni na rejestrację w CEIDG. Przy regularnych zleceniach dla firm i wyższych przychodach lepiej od razu zarejestrować JDG.

Jak założyć JDG krok po kroku

Rejestracja działalności gospodarczej zajmuje kilkanaście minut, ale tylko wtedy, gdy wcześniej podejmiesz kilka decyzji. Wniosek CEIDG-1 zapyta o nie po kolei, więc warto mieć odpowiedzi przygotowane. Jak założyć JDG bez poprawiania wpisu po kilku dniach? Zanim otworzysz kreator, przejrzyj poniższe kroki.

Nazwa firmy

Nazwa JDG musi zawierać co najmniej Twoje imię i nazwisko, w mianowniku i w tej kolejności: imię, ewentualnie drugie imię, nazwisko. Do tego możesz dodać elementy, które opisują działalność, na przykład „Anna Nowak Projektowanie Wnętrz”. Drugie imię możesz pominąć.

Adres do doręczeń i miejsce wykonywania działalności

Do CEIDG zgłaszasz przede wszystkim adres do doręczeń, czyli miejsce, w którym odbierasz korespondencję dotyczącą firmy. Stały adres wykonywania działalności podajesz tylko wtedy, gdy go masz, na przykład biuro lub pracownię. Jeśli pracujesz u klientów albo w różnych miejscach, zaznaczasz brak stałego miejsca wykonywania działalności.

Firmę możesz zarejestrować pod adresem swojego mieszkania i przeznaczyć na nią całe mieszkanie albo tylko jeden pokój. Do każdego adresu, który zgłaszasz do CEIDG, musisz jednak mieć tytuł prawny, na przykład własność, najem albo zgodę właściciela. Kreator na Biznes.gov.pl przygotuje też wniosek o adres do e-Doręczeń, na który urzędy będą wysyłać pisma.

Kody PKD 2025

Kody PKD opisują, czym zajmuje się firma. Od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje nowa klasyfikacja PKD 2025 i to z niej wybierasz kody, gdy rejestrujesz nową firmę. W CEIDG podajesz jeden kod działalności przeważającej i dowolną liczbę kodów dodatkowych, zawsze na poziomie podklasy, czyli pięcioznakowy symbol, na przykład 62.10.B.

Wybieraj kody, które odpowiadają temu, co faktycznie robisz. Kod przeważający wskazuje działalność, która ma przynosić największą część przychodów. Gdy później rozszerzysz działalność, masz 7 dni na aktualizację wpisu, a sama zmiana nic nie kosztuje. Starsze kody PKD 2007 w istniejących wpisach można stosować najpóźniej do 31 grudnia 2026 roku.

Forma opodatkowania

To jedna z najważniejszych decyzji finansowych przy zakładaniu firmy. Masz do wyboru trzy formy opodatkowania dochodów z działalności:

Skala podatkowa: 12% od dochodu do 120 000 zł rocznie i 32% od nadwyżki, z kwotą wolną 30 000 zł. To forma domyślna, którą stosujesz, jeśli nie wybierzesz innej.
Podatek liniowy: 19% dochodu bez względu na jego wysokość, ale bez kwoty wolnej. Składka zdrowotna wynosi wtedy 4,9% dochodu.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: podatek od przychodu, bez odliczania kosztów, według stawki zależnej od rodzaju działalności, od 2% do 17%. Część branż, na przykład apteki i kantory, nie może z niego korzystać.

Karty podatkowej nowa firma już nie wybierze: korzystają z niej tylko podatnicy, którzy stosowali ją przed 2022 rokiem. Formę opodatkowania wskazujesz we wniosku CEIDG-1. Jeśli tego nie zrobisz, możesz złożyć oświadczenie do 20. dnia miesiąca po miesiącu, w którym uzyskasz pierwszy przychód w roku. Ryczałt liczysz od przychodu, a podatek według skali i podatek liniowy od dochodu, czyli po odjęciu kosztów. Warianty warto porównać z księgową na podstawie własnych przychodów i kosztów.

Składki ZUS i ulga na start

ZUS zarejestruje Cię jako płatnika składek na podstawie wpisu do CEIDG. Formularz zgłoszeniowy najprościej dołączyć do wniosku: ZUS ZUA, gdy zgłaszasz się do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, albo ZUS ZZA, gdy zgłaszasz się tylko do ubezpieczenia zdrowotnego, na przykład przy uldze na start. Jeśli nie zrobisz tego w kreatorze, masz 7 dni od dnia rozpoczęcia działalności.

Nowe firmy płacą składki etapami. Przez pierwsze 6 pełnych miesięcy możesz skorzystać z ulgi na start i nie płacić składek na ubezpieczenia społeczne. Ulga przysługuje, jeśli zakładasz firmę po raz pierwszy albo po co najmniej 60 miesiącach przerwy i nie świadczysz usług dla byłego pracodawcy w zakresie pracy wykonywanej u niego na etacie w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym. Jeśli zaczynasz działalność w trakcie miesiąca, ten miesiąc nie wlicza się do tych 6 miesięcy.

Potem przez 24 miesiące płacisz preferencyjne składki od podstawy 1 441,80 zł, czyli 30% płacy minimalnej. W 2026 roku to 456,18 zł miesięcznie razem z dobrowolną składką chorobową. Dopiero po tym okresie przechodzisz na pełny ZUS: minimalna podstawa w 2026 roku wynosi 5 652 zł, a składki społeczne z dobrowolnym chorobowym i Funduszem Pracy to 1 926,76 zł miesięcznie. Jeśli w poprzednim roku przychody nie przekroczyły 120 000 zł, możesz rozważyć Mały ZUS Plus, ale nie w pierwszym roku działalności.

Pamiętaj, że w okresie ulgi na start nie odkładasz składek na emeryturę i nie masz prawa do zasiłku chorobowego. Z ulgi możesz zrezygnować, zgłaszając się do ubezpieczeń społecznych.

Szklana klepsydra z miedzianymi monetami zamiast piasku: składki ZUS płacone etapami po uldze na start

VAT

Od 1 stycznia 2026 roku ze zwolnienia podmiotowego z VAT korzystasz, jeśli wartość Twojej sprzedaży nie przekroczyła w poprzednim ani bieżącym roku 240 000 zł. Gdy zaczynasz w trakcie roku, limit liczysz proporcjonalnie do liczby dni działalności. Niektóre towary i usługi, na przykład usługi prawnicze czy doradcze, wymagają rejestracji do VAT od pierwszego dnia, niezależnie od obrotów.

Do VAT rejestrujesz się na formularzu VAT-R, najpóźniej w dniu poprzedzającym pierwszą sprzedaż objętą podatkiem. Zgłoszenie możesz dołączyć do wniosku CEIDG-1. Jeśli Twoi klienci to głównie firmy, rejestracja jako czynny podatnik VAT bywa korzystna nawet poniżej limitu, bo odliczasz VAT od zakupów.

Założenie działalności gospodarczej online w CEIDG

Gdy masz już odpowiedzi, samo założenie działalności gospodarczej online jest szybkie. Od 1 listopada 2026 roku, jak podaje Biznes.gov.pl, wniosek o wpis do CEIDG złożysz tylko przez internet. Wyjątkiem jest wniosek za osobę niepełnoletnią.

Wniosek CEIDG-1 krok po kroku

Wniosek CEIDG wypełniasz w elektronicznym kreatorze na Biznes.gov.pl. Odpowiadasz na pytania, a formularz CEIDG-1 tworzy się automatycznie. Do podpisania wniosku potrzebujesz profilu zaufanego albo kwalifikowanego podpisu elektronicznego.

Zaloguj się na Biznes.gov.pl i wybierz rejestrację działalności gospodarczej.
Podaj dane osobowe, nazwę firmy, adresy i datę rozpoczęcia działalności.
Wybierz kody PKD 2025 i formę opodatkowania.
Dołącz zgłoszenie do ZUS, a jeśli trzeba, także VAT-R.
Podaj numer rachunku, którego będziesz używać w firmie.
Podpisz i wyślij wniosek, a potem zapisz potwierdzenie.

Jeden wniosek załatwia kilka spraw. Kreator przekazuje dane do urzędu skarbowego, ZUS i GUS, a jeśli nie masz jeszcze NIP ani REGON, wniosek o wpis jest jednocześnie wnioskiem o ich nadanie.

Co dzieje się po złożeniu wniosku

Wpis do CEIDG pojawia się najpóźniej w następnym dniu roboczym po wpływie wniosku. NIP zostanie dopisany w ciągu 1 dnia roboczego, a REGON w ciągu 7 dni. Działalność możesz rozpocząć już w dniu złożenia wniosku. Jeśli Twoja branża wymaga koncesji, zezwolenia albo wpisu do rejestru działalności regulowanej, załatwiasz to osobno.

Po rejestracji zostaje Ci jeszcze kilka obowiązków, każdy z własnym terminem. Zebraliśmy je w tabeli.

ObowiązekTerminPodstawa
Zgłoszenie do ZUS (ZUS ZUA lub ZUS ZZA)We wniosku CEIDG-1 albo 7 dni od rozpoczęcia działalnościart. 36 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych
Rejestracja do VAT (VAT-R)Przed dniem pierwszej sprzedaży objętej VATart. 96 ustawy o VAT
Wybór formy opodatkowaniaWe wniosku albo do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzieustawa o PIT, ustawa o ryczałcie
Płatność składek ZUSDo 20. dnia następnego miesiącaBiznes.gov.pl
Zmiana kodów PKD7 dni od zmiany zakresu działalnościBiznes.gov.pl
Rejestracja działalności nierejestrowej7 dni od przekroczenia limituBiznes.gov.pl

Ile kosztuje założenie JDG

Samo założenie JDG nic nie kosztuje, bo wniosek o wpis do CEIDG jest wolny od opłat. Koszty pojawiają się dopiero przy prowadzeniu firmy. W 2026 roku miesięczne obciążenia wyglądają tak:

Przez pierwsze 6 pełnych miesięcy z ulgą na start płacisz tylko składkę zdrowotną.
Minimalna składka zdrowotna na skali i podatku liniowym wynosi 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 do stycznia 2027 roku.
Na ryczałcie składka zdrowotna wynosi 498,35 zł przy rocznym przychodzie do 60 000 zł, 830,58 zł do 300 000 zł i 1 495,04 zł powyżej.
Przez kolejne 24 miesiące składki społeczne wynoszą 456,18 zł, a później 1 926,76 zł miesięcznie.

Do tego dochodzi podatek dochodowy, ewentualnie VAT i księgowość. Mniejsze firmy prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów albo ewidencję przychodów na ryczałcie. Pełna księgowość obowiązuje dopiero przy przychodach powyżej 2,5 mln euro. Księgowość możesz prowadzić samodzielnie albo zlecić biuru rachunkowemu.

Konto firmowe dla JDG

We wniosku CEIDG-1 podajesz numer rachunku, którego będziesz używać w firmie. Na ten rachunek urząd skarbowy przekaże na przykład zwrot podatku. Przepisy nie wymagają od JDG osobnego konta firmowego: możesz używać rachunku prywatnego, jeśli ma tylko jednego posiadacza.

Rachunek płatniczy jest jednak obowiązkowy, gdy drugą stroną transakcji jest przedsiębiorca, a jednorazowa wartość transakcji przekracza 15 000 zł, bez względu na liczbę płatności. Kiedy przy JDG przydaje się osobne konto firmowe i co oznacza biała lista podatników VAT, opisujemy w artykule o tym, czy JDG musi mieć konto firmowe.

Najczęstsze błędy przy zakładaniu JDG

Wiele problemów po rejestracji wynika z pośpiechu przy wypełnianiu wniosku. Zwróć uwagę na te punkty:

Kody PKD wybrane na wyrost albo zbyt wąsko. Kod przeważający powinien opisywać to, z czego firma będzie mieć większość przychodów.
Adres bez tytułu prawnego. Zanim wpiszesz adres mieszkania, które nie należy do Ciebie, uzyskaj zgodę właściciela na piśmie.
Ryczałt dla branży, która jest z niego wyłączona, albo stawka ryczałtu niedopasowana do rodzaju usług.
Ulga na start bez świadomości konsekwencji: brak składek oznacza też brak zasiłku chorobowego i składek na emeryturę.
Przegapione terminy: zgłoszenie do ZUS, VAT-R przed pierwszą sprzedażą i wybór formy opodatkowania.

Jeśli coś pójdzie nie tak, większość danych w CEIDG poprawisz bezpłatnie wnioskiem o zmianę wpisu. Formę opodatkowania co do zasady zmienisz jednak dopiero od kolejnego roku.

Konto dla JDG w Vivid

Gdy masz już wpis w CEIDG, możesz zająć się kontem. Vivid Business oferuje konto firmowe dla freelancerów, które otworzysz, prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą. Konto prowadzi Vivid Money S.A., luksemburska instytucja pieniądza elektronicznego, a nie bank. Vivid nie rejestruje firm i nie składa wniosków do CEIDG, ale pomaga od pierwszego przelewu:

Wniosek online wypełnisz zwykle w około 10 minut, bez wizyty w oddziale; samo otwarcie konta nic nie kosztuje.
Do otwarcia zwykle wystarczą dowód osobisty, numer identyfikacji podatkowej i potwierdzenie działalności na własny rachunek.
W planie Standard korzystasz z konta w euro za 0 €/mies. Płatne plany dla freelancerów zaczynają się od 6,90 €/mies. przy płatności rocznej lub 8,90 €/mies. przy płatności miesięcznej.
Niezależnie od planu masz nielimitowane numery IBAN, a wszystkie karty to karty debetowe Visa.

Nawet w planie bez miesięcznej opłaty poszczególne usługi mogą być płatne, na przykład dodatkowe karty, wypłaty gotówki powyżej określonych limitów lub funkcje premium z wyższych planów. Wszystkie ceny podajemy w euro.

Pamiętaj też o białej liście. Obejmuje ona rachunki rozliczeniowe w bankach i imienne rachunki w SKOK-ach. Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT i zawierasz z firmami transakcje o wartości powyżej 15 000 zł, także w euro lub płatne w ratach, na fakturach podawaj numer rachunku, który widnieje w wykazie. Konto Vivid Business możesz prowadzić obok niego, na przykład do płatności kartą i wydatków firmy.

Vivid w skrócie: konto firmowe online w euro dla JDG z planem Standard za 0 €/mies., nielimitowanymi numerami IBAN i kartami debetowymi Visa.

Konto dla nowej JDG

Wniosek o konto Vivid Business wypełnisz online w około 10 minut. Gdy konto zostanie otwarte, płatności firmy masz osobno od prywatnych.

Otwórz konto firmowe

Najczęstsze pytania

  • Ile kosztuje założenie JDG?

    Nic. Wniosek o wpis do CEIDG jest bezpłatny. Koszty to dopiero składki ZUS, podatki i ewentualnie księgowość, a w pierwszych 6 miesiącach z ulgą na start płacisz tylko składkę zdrowotną.

  • Tak, a od 1 listopada 2026 roku to jedyny sposób. Wniosek CEIDG-1 wypełniasz w kreatorze na Biznes.gov.pl i podpisujesz profilem zaufanym albo podpisem kwalifikowanym. Wyjątkiem jest wniosek za osobę niepełnoletnią.

  • Wpis do CEIDG pojawia się najpóźniej w następnym dniu roboczym po wpływie wniosku. NIP dostaniesz w ciągu 1 dnia roboczego, REGON w ciągu 7 dni. Działalność możesz zacząć w dniu złożenia wniosku.

  • Tak. Etat nie przeszkadza w rejestracji firmy. Wpływa za to na składki ZUS, dlatego zanim zarejestrujesz działalność, sprawdź w ZUS lub z księgową, które składki będziesz płacić z działalności.

  • Najprościej we wniosku CEIDG-1. Jeśli nie dołączysz formularza, masz 7 dni od dnia rozpoczęcia działalności. Przy uldze na start składasz ZUS ZZA, a gdy płacisz składki społeczne, także preferencyjne, ZUS ZUA.

  • Nie zawsze. Możesz korzystać z rachunku prywatnego z jednym posiadaczem. Rachunek płatniczy jest obowiązkowy przy transakcjach z firmami powyżej 15 000 zł, a podatnik VAT potrzebuje rachunku widocznego na białej liście.

Ten artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Kwoty i terminy dotyczą 2026 roku i pochodzą z ustawy o CEIDG, ustawy Prawo przedsiębiorców, ustaw o podatku dochodowym i o podatku od towarów i usług, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz z serwisów Biznes.gov.pl i ZUS. Usługi płatnicze świadczy Vivid Money S.A., 21 rue Glesener, Luxembourg, L-1631, Luksemburg, instytucja pieniądza elektronicznego posiadająca zezwolenie Commission de Surveillance du Secteur Financier w Luksemburgu i podlegająca jej nadzorowi, pod numerem rejestrowym W00000015.

Inne artykuły