Spółka jednoosobowa: jak działa jednoosobowa spółka z o.o.

Zakładanie firmy11 min czytania
Białe biurko z jednym fioletowym krzesłem: spółka z jednym wspólnikiem
Redakcja Vivid

Redakcja Vivid pisze o zakładaniu firmy, finansach i samozatrudnieniu: praktyczne poradniki o kontach firmowych, podatkach i formalnościach dla założycieli firm i osób prowadzących JDG.

Chcesz ograniczyć odpowiedzialność za długi firmy, ale nie masz wspólnika? Wtedy w grę wchodzi spółka jednoosobowa, najczęściej jednoosobowa spółka z o.o. To nie to samo co jednoosobowa działalność gospodarcza: spółka jest odrębną osobą prawną, a Ty jesteś jej jedynym wspólnikiem.

W tym poradniku wyjaśniamy, czym jest spółka jednoosobowa według Kodeksu spółek handlowych, które przepisy zmieniają się, gdy wspólnik jest jeden, ile ZUS płaci jedyny wspólnik w 2026 roku, jak wyglądają podatki i odpowiedzialność oraz czym taka spółka różni się od JDG.

Najważniejsze w skrócie:

  • Spółka jednoosobowa to spółka kapitałowa, której wszystkie udziały albo akcje należą do jednego wspólnika.
  • Spółki z o.o. nie może założyć wyłącznie inna jednoosobowa spółka z o.o.
  • Oświadczenia jedynego wspólnika wobec spółki wymagają formy pisemnej, a umowy ze spółką zawierane przez jedynego wspólnika, który jest też jedynym członkiem zarządu, co do zasady aktu notarialnego.
  • Jedyny wspólnik spółki z o.o. płaci ZUS jak osoba prowadząca działalność: w 2026 roku co najmniej 1 788,29 zł składek społecznych bez chorobowej, wliczając Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, oraz 830,58 zł składki zdrowotnej.
  • Spółka płaci CIT 19% albo 9%, a wspólnik 19% od dywidendy.

Czym jest jednoosobowa spółka z o.o.

Kodeks spółek handlowych definiuje spółkę jednoosobową jako spółkę kapitałową, której wszystkie udziały albo akcje należą do jednego wspólnika albo akcjonariusza. Spółkami kapitałowymi są spółka z o.o., prosta spółka akcyjna i spółka akcyjna, więc jednoosobowa może być każda z nich. W praktyce najczęściej spotkasz jednoosobową spółkę z o.o.

Jedyny wspólnik zamiast umowy spółki sporządza akt założycielski, do którego stosuje się przepisy o umowie spółki. Sporządza się go w formie aktu notarialnego albo na wzorcu w systemie S24. Kapitał zakładowy wynosi co najmniej 5 000 zł, tak jak w każdej spółce z o.o. Ile to kosztuje, opisujemy w artykule o kosztach, z jakimi wiąże się założenie spółki z o.o.

Czy spółka z o.o. może być jednoosobowa

Tak. Czy spółka zoo może być jednoosobowa, rozstrzyga Kodeks spółek handlowych: spółkę z o.o. może utworzyć jedna albo więcej osób. Jest jeden wyjątek. Spółki z o.o. nie może zawiązać wyłącznie inna jednoosobowa spółka z o.o. Taką samą zasadę Kodeks przewiduje dla prostej spółki akcyjnej i spółki akcyjnej.

Jednoosobowa może być również spółka akcyjna i prosta spółka akcyjna. W spółce akcyjnej jedyny akcjonariusz wykonuje wszystkie uprawnienia walnego zgromadzenia, podobnie jak jedyny wspólnik w spółce z o.o. wykonuje uprawnienia zgromadzenia wspólników. Dla większości osób, które zaczynają same, punktem wyjścia jest jednak spółka z o.o., dlatego na niej skupiamy się w dalszej części.

Spółka może też stać się jednoosobowa później, na przykład gdy jeden wspólnik odkupi udziały pozostałych. Wtedy trzeba to zgłosić do Krajowego Rejestru Sądowego.

Szczególne zasady w spółce jednoosobowej

Kodeks spółek handlowych zawiera kilka przepisów, które stosuje się tylko wtedy, gdy wspólnik jest jeden. Warto je znać, bo ich pominięcie może sprawić, że czynność będzie nieważna:

Jedyny wspólnik wykonuje wszystkie uprawnienia zgromadzenia wspólników, na przykład zatwierdza sprawozdanie finansowe i decyduje o podziale zysku.
Wniosek do KRS musi zawierać dane jedynego wspólnika i wzmiankę, że jest jedynym wspólnikiem. To samo dotyczy sytuacji, gdy jedna osoba nabędzie wszystkie udziały już po rejestracji spółki.
Oświadczenie woli jedynego wspólnika składane spółce wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Jeśli jedyny wspólnik jest zarazem jedynym członkiem zarządu, umowa między nim a spółką wymaga aktu notarialnego, a notariusz zawiadamia o niej sąd rejestrowy. Wyjątkiem są czynności dokonywane przy użyciu wzorca w systemie teleinformatycznym.

Z ostatniej zasady wynika praktyczny wniosek: jeśli chcesz na przykład pożyczyć spółce pieniądze albo wynająć jej lokal, a jesteś jedynym wspólnikiem i jedynym członkiem zarządu, potrzebujesz notariusza.

Uchwały, które w spółce wieloosobowej podejmuje zgromadzenie wspólników, w spółce jednoosobowej podejmujesz samodzielnie. Dotyczy to też podziału zysku: wspólnik ma prawo do udziału w zysku z rocznego sprawozdania finansowego, który uchwałą przeznaczono do podziału. Każdą taką decyzję warto spisać, tym bardziej że oświadczenia jedynego wspólnika wobec spółki i tak wymagają formy pisemnej.

Spółka jednoosobowa a ZUS

Spółka jednoosobowa a ZUS to temat, w którym widać główną różnicę w porównaniu ze spółką wieloosobową. Wspólnicy wieloosobowej spółki z o.o. nie podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom z samego tytułu udziałów. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych traktuje jednak wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. jak osobę prowadzącą pozarolniczą działalność. Ubezpieczenia trwają od wpisu spółki do KRS (albo od nabycia udziałów) do jej wykreślenia z rejestru albo zbycia wszystkich udziałów.

Jedyny wspólnik jest płatnikiem składek na swoje ubezpieczenia. Zgłasza się w ZUS na formularzach ZUS ZFA i ZUS ZUA w ciągu 7 dni od rejestracji spółki w KRS. W zgłoszeniu podaje się kod tytułu ubezpieczenia zaczynający się od 05 43. Obowiązkowe są ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz zdrowotne, a chorobowe jest dobrowolne. Podstawą składek społecznych jest zadeklarowana kwota, nie niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, czyli w 2026 roku 5 652 zł.

Składka w 2026 rokuKwota miesięcznie
Emerytalna1 103,27 zł
Rentowa452,16 zł
Chorobowa (dobrowolna)138,47 zł
Wypadkowa94,39 zł
Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy138,47 zł
Razem składki ZUS bez zdrowotnej1 926,76 zł, bez chorobowej 1 788,29 zł
Składka zdrowotna830,58 zł

Łącznie w 2026 roku jedyny wspólnik zapłaci więc co najmniej 2 757,34 zł miesięcznie z ubezpieczeniem chorobowym albo co najmniej 2 618,87 zł bez niego. To nasze wyliczenie przy najniższej podstawie składek. Składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie płaci się od podstawy preferencyjnej, ale jedyny wspólnik z niej nie korzysta, więc płaci je razem z pozostałymi składkami.

Składka zdrowotna

Jednoosobowa spółka z o.o. a składka zdrowotna to osobna kwestia. Składka wynosi 9% podstawy, a dla jedynego wspólnika podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale poprzedniego roku, łącznie z wypłatami z zysku. W 2026 roku to 9 228,64 zł, więc składka zdrowotna wynosi 830,58 zł miesięcznie. Od stycznia kolejnego roku obowiązuje nowa podstawa.

Ulga na start i preferencyjne składki

Przepisy przewidują ulgę na start i niższe składki przez 24 miesiące dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, a Biznes.gov.pl wymienia jako uprawnionych także wspólników spółki cywilnej. Wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. płaci składki na zasadach ogólnych, od podstawy co najmniej 5 652 zł. Jeśli masz wątpliwości co do swojej sytuacji, skontaktuj się z ZUS.

Jest też pułapka na później: osoba, która w ciągu ostatnich 60 miesięcy była jedynym wspólnikiem spółki z o.o., po założeniu JDG nie skorzysta z obniżonych składek. Gdy prowadzisz jednocześnie JDG i jesteś jedynym wspólnikiem spółki, składki społeczne płacisz z jednej, wybranej przez siebie działalności, ale składkę zdrowotną płacisz osobno z każdej z nich.

Fioletowy kalendarz zdzierak z czystymi kartkami i różowozłotą monetą na górze: składki ZUS płacone co miesiąc

Podatki w jednoosobowej spółce z o.o.

Jednoosobowa spółka z o.o. i podatki to obszar bez odrębnych przepisów: obowiązują te same zasady co w spółce z wieloma wspólnikami. Spółka płaci CIT: 19% albo 9%, jeśli jej przychody w roku podatkowym nie przekroczą równowartości 2 000 000 euro. Stawka 9% nie obejmuje zysków kapitałowych, a spółka powstała z przekształcenia JDG nie stosuje jej w pierwszym roku działalności i w roku następnym. Zysk po opodatkowaniu możesz wypłacić sobie jako dywidendę, od której płacisz 19% zryczałtowanego podatku.

Według Biznes.gov.pl łączne obciążenie zysku wypłacanego jako dywidenda wynosi 26,29% przy CIT 9% i 34,39% przy CIT 19%. Alternatywą jest estoński CIT, w którym dla małych podatników łączne obciążenie wynosi 20%. Spółka prowadzi przy tym pełną księgowość, czyli księgi rachunkowe według ustawy o rachunkowości, a roczne sprawozdanie finansowe zatwierdzasz jako jedyny wspólnik zamiast zgromadzenia wspólników. Który wariant się opłaca, warto policzyć z biurem rachunkowym.

Odpowiedzialność jedynego wspólnika

Jako wspólnik nie odpowiadasz za zobowiązania spółki, co Kodeks spółek handlowych przesądza wprost. W spółce jednoosobowej zwykle jesteś jednak także członkiem zarządu, a wtedy obowiązuje art. 299. Jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają za jej zobowiązania solidarnie.

Członek zarządu może się od tej odpowiedzialności uwolnić, wykazując między innymi, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości. Prawo upadłościowe daje na to 30 dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości. Ochrona majątku prywatnego w spółce jednoosobowej nie jest więc bezwarunkowa. Więcej o odpowiedzialności zarządu piszemy w artykule o tym, czym jest spółka z o.o. i kiedy się opłaca.

Spółka jednoosobowa czy JDG

Jednoosobowa działalność gospodarcza czy spółka? Najważniejsze różnice między JDG a jednoosobową spółką z o.o.:

JDGJednoosobowa spółka z o.o.
OdpowiedzialnośćCałym majątkiem, także prywatnymWspólnik nie odpowiada, zarząd według art. 299
RejestracjaCEIDG, bezpłatnieKRS, opłata sądowa i kapitał 5 000 zł
Podatek dochodowySkala 12% i 32%, liniowy 19% lub ryczałtCIT 9% lub 19% plus 19% od dywidendy
ZUS na startUlga na start i preferencyjne składkiSkładki na zasadach ogólnych od początku
KsięgowośćUproszczona do 2,5 mln euroPełna
Umowy z samym sobąNie dotyczyAkt notarialny, gdy wspólnik jest jedynym członkiem zarządu

JDG jest prostsza i na początku zwykle tańsza, także dzięki uldze na start. Jak ją zarejestrować, opisujemy w artykule o tym, jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą. Jednoosobowa spółka z o.o. ma sens, gdy rośnie ryzyko gospodarcze albo gdy chcesz zostawiać zysk w firmie.

Różnicę dobrze widać na początku działalności. Osoba prowadząca nową JDG z ulgą na start płaci przez pierwsze miesiące tylko składkę zdrowotną. Jedyny wspólnik spółki z o.o. od pierwszego miesiąca płaci pełne składki społeczne i składkę zdrowotną, w 2026 roku według naszego wyliczenia co najmniej 2 618,87 zł miesięcznie bez ubezpieczenia chorobowego. Do tego dochodzą koszty pełnej księgowości. Spółka może się więc opłacić dopiero przy wyższych dochodach albo gdy ochrona majątku prywatnego jest dla Ciebie ważniejsza niż koszty.

Nie musisz zaczynać od zera: przedsiębiorca będący osobą fizyczną może przekształcić swoją JDG w jednoosobową spółkę kapitałową. Wtedy spółka przejmuje działalność, a Ty zostajesz jej jedynym wspólnikiem.

Konto dla jednoosobowej spółki w Vivid

Gdy spółka ma już wpis w KRS, możesz złożyć wniosek o konto w Vivid Business. Konto prowadzi Vivid Money S.A., luksemburska instytucja pieniądza elektronicznego, a nie bank. Vivid nie zakłada spółek i nie prowadzi w Polsce kont dla spółek w organizacji. Wszystkie ceny są podane w euro:

Wniosek o konto złożysz dla spółki z o.o. i S.A., także jednoosobowej. Członkowie zarządu muszą mieszkać w EOG.
Wniosek wypełnisz online w około 10 minut, bez wizyty w oddziale.
W planie Free Start korzystasz z konta tylko w euro za 0 €/mies. Płatne plany dla firm zaczynają się od 6,90 €/mies. przy płatności rocznej lub 8,90 €/mies. przy płatności miesięcznej, a nielimitowane numery IBAN masz niezależnie od planu.

W planie bez miesięcznej opłaty poszczególne usługi mogą być płatne, na przykład dodatkowe karty lub wypłaty gotówki powyżej określonych limitów.

Pamiętaj też o białej liście. Obejmuje ona rachunki rozliczeniowe w bankach i imienne rachunki w SKOK-ach. Jeśli spółka jest czynnym podatnikiem VAT i zawiera z firmami transakcje o wartości powyżej 15 000 zł, także w euro lub płatne w ratach, na fakturach podawaj numer rachunku, który widnieje w wykazie. Konto Vivid Business możesz prowadzić obok tego rachunku, na przykład do płatności kartą i przelewów SEPA w euro z kontrahentami z innych krajów.

Vivid w skrócie: konto firmowe online dla jednoosobowej spółki z o.o. po wpisie do KRS, plan Free Start z kontem w euro za 0 €/mies. i nielimitowane numery IBAN.

Konto dla Twojej spółki

Wniosek o konto Vivid Business wypełnisz online w około 10 minut, gdy spółka ma już wpis w KRS.

Otwórz konto firmowe

Najczęstsze pytania

  • Czy spółka może być jednoosobowa?

    Tak. Jednoosobowa może być spółka z o.o., prosta spółka akcyjna i spółka akcyjna. Spółki z o.o. nie może jednak założyć wyłącznie inna jednoosobowa spółka z o.o.

  • W 2026 roku co najmniej 1 788,29 zł składek społecznych bez chorobowej albo 1 926,76 zł z chorobową, w obu kwotach z Funduszem Pracy i Funduszem Solidarnościowym, oraz 830,58 zł składki zdrowotnej miesięcznie.

  • Jako wspólnik nie. Jeśli jest też członkiem zarządu, może odpowiadać za długi spółki, gdy egzekucja przeciwko niej okaże się bezskuteczna, chyba że wykaże jedną z okoliczności zwalniających z art. 299 KSH.

  • Tak, to częste rozwiązanie. Jeśli jest jedynym członkiem zarządu, umowy między nim a spółką wymagają co do zasady aktu notarialnego, a notariusz zawiadamia o nich sąd rejestrowy.

  • Tak. Przedsiębiorca będący osobą fizyczną może przekształcić JDG w jednoosobową spółkę kapitałową, na przykład spółkę z o.o.

  • Ulga na start i preferencyjne składki są przewidziane dla osób prowadzących JDG i wspólników spółki cywilnej. Jedyny wspólnik spółki z o.o. płaci składki na zasadach ogólnych, a swoją sytuację najlepiej potwierdzić w ZUS.

  • W ciągu 7 dni od wpisu spółki do KRS jedyny wspólnik składa w ZUS zgłoszenie płatnika ZUS ZFA oraz zgłoszenie do ubezpieczeń ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia zaczynającym się od 05 43.

Ten artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Opisane zasady wynikają z Kodeksu spółek handlowych, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ustaw o podatku dochodowym, ustawy o rachunkowości, ustawy Prawo przedsiębiorców i Prawa upadłościowego oraz z serwisów Biznes.gov.pl i ZUS. Usługi płatnicze świadczy Vivid Money S.A., 21 rue Glesener, Luxembourg, L-1631, Luksemburg, instytucja pieniądza elektronicznego posiadająca zezwolenie Commission de Surveillance du Secteur Financier w Luksemburgu i podlegająca jej nadzorowi, pod numerem rejestrowym W00000015.

Inne artykuły