Przelew SEPA: jak działa, ile trwa i ile kosztuje

Konta firmowe13 min czytania
Fioletowa lina tyrolki między dwoma chromowanymi słupkami, po której na bloczku zjeżdża różowozłota moneta: przelew SEPA z jednego kraju do drugiego
Redakcja Vivid

Redakcja Vivid pisze o zakładaniu firmy, finansach i samozatrudnieniu: praktyczne poradniki o kontach firmowych, podatkach i formalnościach dla założycieli firm i osób prowadzących JDG.

Klient z Niemiec prosi o numer konta do zapłaty faktury w euro, a dostawca z Hiszpanii chce dostać pieniądze jeszcze w tym tygodniu. W obu przypadkach płatność najczęściej trafi do odbiorcy przelewem SEPA, czyli przelewem w euro w ramach Jednolitego Obszaru Płatności w Euro (Single Euro Payments Area).

W tym przewodniku wyjaśniamy, jak działa przelew SEPA, ile trwa, ile kosztuje i czym różni się od przelewu SWIFT. Opisujemy też SEPA Instant, czyli przelew w euro w kilka sekund, oraz daty, od których polscy dostawcy usług płatniczych muszą go obsługiwać. Na końcu znajdziesz instrukcję krok po kroku i listę błędów, których warto unikać w firmie.

Najważniejsze w skrócie:

  • Przelew SEPA to przelew w euro, który działa według tych samych zasad w 41 krajach regionu SEPA, także poza Unią Europejską.
  • Standardowy przelew SEPA trafia do dostawcy odbiorcy najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po otrzymaniu zlecenia.
  • Przelew idzie w pełnej kwocie: dostawcy po drodze nie potrącają z niej opłat, a każdą stronę obciąża tylko jej własny dostawca.
  • Opłata za przelew w euro do innego kraju UE nie może być wyższa niż za podobny przelew krajowy w złotych. Ta zasada nie obejmuje kosztów przewalutowania.
  • SEPA Instant dociera w ciągu 10 sekund, przez całą dobę. Banki w Polsce muszą go odbierać najpóźniej od 9 stycznia 2027 roku, a wysyłać od 9 lipca 2027 roku.

Czym jest przelew SEPA

Przelew SEPA to polecenie przelewu w euro, które wysyłasz między rachunkami w krajach należących do SEPA. Zasady dla przelewów w euro w Unii Europejskiej ustala rozporządzenie (UE) nr 260/2012, a szczegóły techniczne opisuje schemat SEPA Credit Transfer Europejskiej Rady ds. Płatności (EPC). Według EPC zasady są dokładnie takie same, niezależnie od tego, czy pieniądze płyną między dwoma kontami w jednym kraju, czy między dwoma krajami SEPA.

Rachunek odbiorcy wskazujesz numerem IBAN. Przy przelewach w UE kod BIC banku nie jest potrzebny: rozporządzenie zabrania dostawcom usług płatniczych wymagania go od klientów. Dostawca, który przyjmuje krajowe przelewy w euro, musi też przyjmować przelewy w euro z każdego innego państwa członkowskiego. Dlatego przelew SEPA dotrze do firmy w Portugalii tak samo jak do firmy w Austrii.

Dla dostawców przejście na schematy SEPA było obowiązkowe: każdy, kto oferuje przelewy w euro, stosuje te same reguły EPC. Dzięki temu nie musisz sprawdzać, czy bank odbiorcy w innym kraju UE „obsługuje” Twój przelew.

Kraje SEPA

Region SEPA obejmuje 41 europejskich krajów, jak podaje Europejski Bank Centralny (stan na 22 maja 2025 roku). Należą do niego wszystkie państwa UE, w tym te spoza strefy euro, jak Polska, a także między innymi Norwegia, Islandia, Liechtenstein, Szwajcaria i Wielka Brytania. W niektórych źródłach znajdziesz mniejszą liczbę krajów, ale aktualne dane EBC i EPC mówią o 41.

Jedno zastrzeżenie: EBC zaznacza, że część zasad wynikających wprost z prawa UE, na przykład o równych opłatach za transakcje w euro, nie obowiązuje poza UE i EOG. Przelew SEPA do Szwajcarii czy Wielkiej Brytanii technicznie działa więc tak samo, ale jego cenę ustala już tylko Twój dostawca.

Przelew SEPA a SWIFT

SEPA i SWIFT to dwa różne systemy. Przelew SEPA wysyłasz wyłącznie w euro i wyłącznie do krajów SEPA, według jednego zestawu reguł. Przelew SWIFT to przelew zagraniczny, którym wyślesz także inne waluty, na przykład dolary do USA, i do krajów spoza SEPA. Zasady SEPA go nie obejmują, a przy płatnościach poza UE i EOG nie obowiązują też unijne zasady o równych opłatach, więc koszt zależy od taryf dostawców w łańcuchu płatności.

Jeśli płacisz w euro kontrahentowi z UE, zwykle wystarczy przelew europejski SEPA. SWIFT przydaje się, gdy odbiorca ma rachunek w innej walucie albo w kraju spoza regionu SEPA.

Ile trwa przelew SEPA

Ile idzie przelew SEPA? Według ustawy o usługach płatniczych dostawca płatnika musi doprowadzić do uznania rachunku dostawcy odbiorcy najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po otrzymaniu zlecenia. To tak zwany termin D+1. Dostawca odbiorcy udostępnia pieniądze natychmiast po uznaniu swojego rachunku, także gdy przelicza euro na walutę innego państwa UE, na przykład na złote. Przy zleceniu złożonym na papierze ustawa pozwala wydłużyć ten termin o jeden dzień roboczy.

Liczy się moment, w którym dostawca otrzyma zlecenie. Zlecenie złożone w dniu, który dla dostawcy nie jest dniem roboczym, uznaje się za otrzymane w pierwszym dniu roboczym po nim. Dostawca może też ustalić godzinę graniczną pod koniec dnia roboczego: zlecenia otrzymane po niej uznaje się za otrzymane pierwszego dnia roboczego po tym dniu.

Przykład: w piątek o 17:00, już po godzinie granicznej, zlecasz przelew SEPA dla dostawcy z Holandii. Zlecenie liczy się jako otrzymane w poniedziałek, więc pieniądze powinny trafić do jego banku najpóźniej we wtorek. Jeśli termin płatności faktury upływa w poniedziałek, zwykły przelew zleć najpóźniej w piątek przed godziną graniczną, a dla zapasu już w czwartek.

SEPA Instant, czyli przelew w euro w 10 sekund

SEPA Instant, czyli polecenie przelewu natychmiastowego w euro, działa 24 godziny na dobę we wszystkie dni kalendarzowe. Dostawca odbiorcy musi udostępnić pieniądze na jego rachunku w ciągu 10 sekund od otrzymania zlecenia przez dostawcę płatnika. Jeśli to się nie uda, dostawca płatnika od razu przywraca Twój rachunek do stanu sprzed przelewu.

Przy przelewie natychmiastowym nie ma godziny granicznej ani dni wolnych. Za moment otrzymania zlecenia uznaje się moment, w którym trafi ono do dostawcy płatnika, bez względu na godzinę i dzień kalendarzowy. To ważna różnica wobec zwykłego przelewu SEPA, w którym zlecenie z soboty czeka na poniedziałek.

Schemat EPC nie ustala już maksymalnej kwoty przelewu natychmiastowego. Limity wyznaczają poszczególni dostawcy. Na Twoją prośbę dostawca musi też pozwolić Ci ustawić własny limit. Przelew natychmiastowy zlecisz wszystkimi kanałami, którymi zlecasz zwykłe przelewy, na przykład w aplikacji i w bankowości internetowej.

Nie myl go z krajowymi przelewami natychmiastowymi w złotych. SEPA Instant dotyczy wyłącznie euro.

Kiedy SEPA Instant w Polsce

Polska nie należy do strefy euro, dlatego dla polskich dostawców rozporządzenie (UE) 2024/886 przewiduje dłuższe terminy niż dla krajów strefy euro. Banki w Polsce mają odbierać przelewy natychmiastowe w euro najpóźniej od 9 stycznia 2027 roku, a wysyłać je od 9 lipca 2027 roku. Instytucje płatnicze i instytucje pieniądza elektronicznego mają odbierać je od 9 kwietnia 2027 roku i wysyłać od 9 lipca 2027 roku.

Jest jeszcze jeden wyjątek: do 9 czerwca 2028 roku polski dostawca nie musi oferować wysyłania przelewów natychmiastowych w euro z rachunków w złotych, jeśli na takich rachunkach nie wysyła ani nie odbiera też zwykłych przelewów w euro. Do tego czasu dostępność SEPA Instant zależy od Twojego dostawcy.

Matowa szklana kapsuła ze zwiniętym fioletowym dokumentem wylatuje z wygiętej chromowanej zsuwni: SEPA Instant w kilka sekund

Weryfikacja odbiorcy

Razem z przelewami natychmiastowymi pojawia się weryfikacja odbiorcy (Verification of Payee), która obejmuje każdy przelew w euro, także zwykły. Zanim autoryzujesz przelew, dostawca sprawdza, czy nazwa odbiorcy pasuje do numeru IBAN. Jeśli nie pasuje, informuje Cię, że pieniądze mogą trafić na rachunek kogoś innego niż wskazany odbiorca. Decyzja nadal należy do Ciebie.

Gdy odbiorca jest osobą prawną, na przykład spółką, dostawca może porównać z numerem IBAN nie tylko nazwę, ale też inny identyfikator, na przykład numer identyfikacji podatkowej. Dlatego dane do przelewu najlepiej przepisywać z faktury, a nie z pamięci.

Weryfikacja odbiorcy jest bezpłatna. Firmy, które wysyłają przelewy w pakiecie, mogą z niej zrezygnować. Polscy dostawcy muszą ją oferować najpóźniej od 9 lipca 2027 roku.

Ile kosztuje przelew SEPA

Ile kosztuje przelew SEPA, zależy od taryfy Twojego dostawcy, ale prawo UE ustala dwie ważne granice. Rozporządzenie (UE) 2021/1230 mówi, że opłata za płatność transgraniczną w euro ma być taka sama jak za odpowiadającą jej płatność krajową o tej samej wartości w walucie krajowej. Dla polskiej firmy oznacza to, że przelew w euro do kraju UE nie powinien kosztować więcej niż podobny przelew krajowy w złotych. Ta zasada nie obejmuje opłat za przewalutowanie.

Druga granica dotyczy przelewów natychmiastowych. Opłaty za SEPA Instant nie mogą być wyższe niż za analogiczny zwykły przelew w euro. Polscy dostawcy muszą stosować tę zasadę najpóźniej od 9 stycznia 2027 roku. Do tego dochodzi reguła z polskiej ustawy: dostawcy nie mogą pomniejszać kwoty przelewu o swoje opłaty, więc opłaty za wysłanie rozliczasz osobno ze swoim dostawcą. Wyjątek: dostawca odbiorcy może potrącić swoją opłatę, jeśli tak stanowi jego umowa z odbiorcą.

Przelew w euro z konta w złotych

Jeśli wysyłasz przelew w euro z konta w złotych, dostawca musi przewalutować pieniądze. Przy przelewie zleconym online, na stronie lub w aplikacji, musi przed jego zatwierdzeniem pokazać Ci szacowane opłaty za przewalutowanie i szacowaną kwotę, jaką odbiorca otrzyma w euro. To właśnie przewalutowanie, a nie sama opłata za przelew, zwykle decyduje o koszcie takiej płatności. Różnicę między kursem kupna i sprzedaży nazywa się spreadem walutowym.

Gdy płacisz i otrzymujesz euro regularnie, wygodniej jest prowadzić konto w euro. Czy firmie opłaca się takie konto i jak przeliczać faktury w euro na potrzeby podatków, opisujemy w artykule o tym, kiedy warto mieć konto firmowe w euro.

Przelew SEPASEPA InstantPrzelew SWIFT
WalutaTylko euroTylko euroEuro i inne waluty
Zasięg41 krajów SEPA41 krajów SEPATakże kraje spoza SEPA
CzasNajpóźniej D+1 (dzień roboczy)Do 10 sekund, 24/7Poza UE i EOG zależy od dostawców w łańcuchu
Opłata w UEJak za przelew krajowyNie wyższa niż za zwykły przelew SEPAWedług taryfy
Podstawarozporządzenie 260/2012, ustawa o usługach płatniczychart. 5a-5b rozporządzenia 260/2012Taryfa dostawcy

Jak zrobić przelew SEPA krok po kroku

Jak zrobić przelew SEPA w bankowości internetowej lub w aplikacji? Kroki są podobne u większości dostawców:

Wybierz przelew w euro, europejski lub SEPA, zależnie od nazwy w Twojej bankowości.
Wpisz numer IBAN odbiorcy. Kod BIC możesz pominąć, jeśli formularz go nie wymaga.
Podaj nazwę odbiorcy dokładnie tak, jak na fakturze lub w jego danych do płatności.
Wpisz kwotę w euro i tytuł przelewu, najlepiej z numerem faktury.
Wybierz zwykły przelew albo SEPA Instant, jeśli Twój dostawca go oferuje.
Sprawdź podsumowanie, w tym opłatę i ewentualne przewalutowanie, i zatwierdź przelew.

Zapisz potwierdzenie przelewu. W firmie przyda się ono przy rozliczeniu faktury i przy ewentualnej reklamacji.

Przelew SEPA w firmie

Przelewy SEPA w firmie to głównie płatności dla dostawców i wpływy od klientów z innych krajów UE. Jeśli przyjmujesz płatności w euro od klientów z innych krajów UE, rozporządzenie (UE) 2021/1230 co do zasady wymaga przekazania im numeru IBAN i kodu BIC Twojego dostawcy. Najprościej umieścić je na fakturze. Dostawca klienta może też doliczyć mu dodatkową opłatę, gdy klient zleci przelew transgraniczny bez numeru IBAN.

Przy wielu płatnościach naraz, na przykład dla podwykonawców, pomaga przelew zbiorczy: jeden plik zamiast kilkudziesięciu formularzy. Firmy mogą przy takich pakietach zrezygnować z weryfikacji odbiorcy. Dostawcy oferujący przelewy natychmiastowe muszą też co najmniej raz dziennie sprawdzać, czy ich klienci nie są objęci unijnymi sankcjami finansowymi. Ta kontrola dotyczy listy klientów, a nie każdego przelewu.

Przykład: wystawiasz fakturę klientowi z Francji na 2 400 €. Na fakturze podajesz swój IBAN, kod BIC swojego dostawcy i numer faktury, który klient wpisze w tytule przelewu. Jeśli klient zleci zwykły przelew SEPA w środę przed godziną graniczną, pieniądze powinny trafić do Twojego dostawcy najpóźniej w czwartek. Do Twojego dostawcy dotrze pełne 2 400 €, bo nikt po drodze nie może potrącić opłat z kwoty przelewu. Opłatę za wpływ, jeśli jest, pobiera tylko Twój dostawca, zgodnie z Twoją umową.

Najczęstsze błędy przy przelewie SEPA

Wiele problemów z przelewem SEPA wynika z błędnych danych albo ze zbyt późnego zlecenia. Zwróć uwagę na te punkty:

Błędny IBAN albo błędna nazwa odbiorcy. Przy weryfikacji odbiorcy dostaniesz ostrzeżenie, ale autoryzacja należy do Ciebie.
Brak numeru faktury w tytule. Odbiorca nie powiąże wtedy wpłaty z fakturą.
Zlecenie po godzinie granicznej lub przed weekendem, gdy termin płatności jest blisko.
Przelew w euro z konta w złotych bez sprawdzenia kursu i opłat za przewalutowanie.
Przelew zbiorczy bez weryfikacji odbiorcy i bez ponownego sprawdzenia numerów IBAN w pliku.

Jeśli przelew trafi na niewłaściwy rachunek, skontaktuj się od razu ze swoim dostawcą. Przelew natychmiastowy trafia do odbiorcy w kilka sekund, dlatego dane warto sprawdzić przed zatwierdzeniem.

Przelewy SEPA w Vivid

W Vivid Business wysyłasz i otrzymujesz przelewy SEPA Instant na kontach w euro, które masz w każdym planie. Konto prowadzi Vivid Money S.A., luksemburska instytucja pieniądza elektronicznego, a nie bank. Wszystkie ceny są podane w euro:

Wychodzące przelewy SEPA Instant są bezpłatne w każdym planie, także w planach Free Start i Standard za 0 €/mies.
Niezależnie od planu masz nielimitowane numery IBAN, a każde konto i subkonto ma własny IBAN.
Przelewem zbiorczym wyślesz do 200 przelewów SEPA naraz z pliku CSV lub XML (ISO 20022), na razie tylko w euro. W planach płatnych przelewy zbiorcze są bezpłatne, a w planach Free Start i Standard opłata za nie wynosi 3 €.
Liczba i kwota przelewów przychodzących na konta firmowe nie są ograniczone.

W planie bez miesięcznej opłaty poszczególne usługi mogą być płatne, na przykład dodatkowe karty, wypłaty gotówki powyżej określonych limitów lub funkcje premium z wyższych planów. Plany Free Start i Standard obejmują konta tylko w euro.

Pamiętaj też o białej liście, czyli wykazie podatników VAT. Obejmuje ona rachunki rozliczeniowe w bankach i imienne rachunki w SKOK-ach. Jeśli jesteś czynnym podatnikiem VAT i zawierasz z polskimi firmami transakcje o wartości powyżej 15 000 zł, także w euro lub płatne w ratach, na fakturach podawaj numer rachunku, który widnieje w wykazie. Konto Vivid Business możesz prowadzić obok niego, na przykład do rozliczeń w euro z kontrahentami z innych krajów.

Vivid w skrócie: konta w euro w każdym planie, nielimitowane numery IBAN, przelewy zbiorcze do 200 płatności SEPA i bezpłatne wychodzące przelewy SEPA Instant.

Przelewy w euro dla Twojej firmy

Wniosek o konto Vivid Business wypełnisz online w około 10 minut. Konto w euro masz w każdym planie.

Otwórz konto firmowe

Najczęstsze pytania

  • Ile idzie przelew SEPA?

    Zwykły przelew SEPA trafia do dostawcy odbiorcy najpóźniej do końca następnego dnia roboczego po otrzymaniu zlecenia. SEPA Instant dociera w ciągu 10 sekund, o każdej porze.

  • Nie zawsze. Cenę ustala Twój dostawca. Opłata za przelew w euro do kraju UE nie może być jednak wyższa niż za podobny przelew krajowy w złotych. Przewalutowanie to osobny koszt.

  • Nie, jeśli płacisz w UE. Wystarczy wtedy numer IBAN odbiorcy, a dostawcy nie mogą wymagać od Ciebie kodu BIC.

  • Tak, jeśli Twój dostawca na to pozwala. Pieniądze zostaną wtedy przewalutowane na euro, a przy przelewie online dostawca musi wcześniej pokazać szacowane opłaty i kwotę, którą otrzyma odbiorca.

  • Zwykły przelew SEPA zlecony w weekend liczy się od pierwszego dnia roboczego. SEPA Instant działa przez całą dobę, także w weekendy i święta.

  • Oba przelewy są w euro i działają w regionie SEPA. Zwykły przelew ma termin do końca następnego dnia roboczego, a SEPA Instant dociera w ciągu 10 sekund i nie może być droższy od zwykłego przelewu.

Ten artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Opisane zasady pochodzą z rozporządzenia (UE) nr 260/2012 w brzmieniu zmienionym rozporządzeniem (UE) 2024/886, rozporządzenia (UE) 2021/1230 i ustawy o usługach płatniczych oraz z materiałów Europejskiej Rady ds. Płatności i Europejskiego Banku Centralnego. Usługi płatnicze świadczy Vivid Money S.A., 21 rue Glesener, Luxembourg, L-1631, Luksemburg, instytucja pieniądza elektronicznego posiadająca zezwolenie Commission de Surveillance du Secteur Financier w Luksemburgu i podlegająca jej nadzorowi, pod numerem rejestrowym W00000015.

Inne artykuły