Ég elska appið. Venjulega eru bankamál ekki uppáhaldið mitt, en það er virkilega gaman að skoða Vivid, hvernig öllu er raðað upp.
Alexandra Pocol, stofnandi, Simply Keto
Þegar Alexandra Pocol opnaði kaffihúsið sitt í Berlín voru fyrstu gestirnir sem fylgdu ketómataræði þeir einu sem hún hafði nokkru sinni hitt í raunheimum sem gerðu það. „Við vorum algjörar geimverur,“ segir hún. „Annars héldu allir að ég væri klikkuð.“ Á þeim tíma var nánast ekkert sambærilegt til í Þýskalandi. Áratug síðar er kaffihúsið orðið að Simply Keto: netfyrirtæki án utanaðkomandi fjármögnunar með um þrjátíu starfsmenn, um sjötíu eigin vörur og samfélag sem ferðast um allt landið til að kaupa sykurlausa köku.
Þetta er sú tegund sögu sem Vivid hefur gaman af að segja. Rekstraraðili sem gat ekki hætt að byggja, sem lærði að sleppa takinu til að vaxa og sem, á allra viðkvæmasta tímapunktinum, komst að því að fjármálatólið sem hún hafði valið nánast fyrir tilviljun var það sem stóð enn.
Sú sem snerist
Alexandra Pocol ætlaði sér ekki að selja ketó. Hún var, að eigin sögn, andstæðan við að vera trúuð á það. „Ég var vegan á kolvetnaríku fæði á þeim tíma og hélt að fita væri almennt slæm og kolvetni ótrúlega mikilvæg,“ segir hún. Breytingin kom í gegnum þáverandi maka hennar, frumkvöðul sem hafði engan tíma til að hugsa um mat, sem kom einn daginn heim og tilkynnti að hann væri hættur að borða kolvetni alfarið, og borðaði síðan sömu fimm hlutina á hverjum degi. Hún hafði áhyggjur af því að hann væri að skaða sig og fór að kynna sér málið. Hún tók saman vikulegt upplýsingablað sem hann gat lesið um helgar: hvað er ketó, hvers vegna er það gott, hvað getur farið úrskeiðis.
Eftir þriggja vikna eigin rannsóknir breyttist eitthvað. „Þetta hljómaði eins og lausnin á öllum mínum vandamálum,“ segir hún: orkuleysið síðdegis, lélegt ónæmiskerfi og ofnæmin sem hún hafði einfaldlega gert ráð fyrir að væru eðlileg hjá einhverjum „ofurheilbrigðum“. Þremur mánuðum af upplýsingablöðum síðar prófaði hún þetta sjálf. Árangurinn kom fljótt og var persónulegur. Ofnæmin hurfu, hún þurfti ekki lengur að leggja sig síðdegis og svefninn og meltingin bötnuðu. Þegar faðir hennar breytti líka mataræðinu léttist hann eins og honum hafði aldrei tekist áður og þurfti, að hennar sögn, ekki lengur á astmaúðanum eða sykursýkislyfjunum að halda.
Á því augnabliki varð veganinn að stofnanda. „Ég hugsaði: jæja, vá, ketó er svarið,“ segir hún. „Og svo stofnaði ég fyrirtæki, mjög skyndilega og af mikilli hvatvísi, með kaffihúsi, því mig langaði að gera eitthvað.“
Að selja hið ómögulega
Það sem hún vildi var hvorki stofa né fyrirlestur. Hún hafði íhugað að gerast næringarráðgjafi en hafnað því. „Ég vildi sýna fólki að það getur borðað köku og þess háttar, bara án sykurs,“ segir hún. „Að það geti borðað hollt án þess að neita sér um allt, því það er ekki sjálfbært. Fyrir neinn. Enginn vill neita sér um allt alla ævi.“
Enginn vill neita sér um allt alla ævi. Ég vildi sýna að það er hægt að borða virkilega fallegan og bragðgóðan mat, bara án sykurs.
Alexandra Pocol, stofnandi, Simply Keto
Kaffihúsið var, segir hún, fyrsta hreinræktaða ketóbúð heims. Fólk gerði sér pílagrímsferðir þangað beint af flugvellinum; sumir leigðu herbergi við götuna bara til að borða þar morgunmat. Svo fóru viðskiptavinirnir að biðja um meira: bökunarblöndur og bakkelsi sem þeir gátu borðað heima, því þeir gátu ekki komið frá Hamborg í hverri viku. Þannig varð Simply Keto bæði verslun og kaffihús og Pocol varð að eins manns framleiðslulínu. „Við erum byggð upp án utanaðkomandi fjármögnunar, við höfum ekkert utanaðkomandi fjármagn,“ segir hún. „Ég bakaði fyrir kaffihúsið á daginn, stóð í kaffihúsinu allan daginn og bakaði svo fyrir netverslunina á nóttunni.“ Snemma morguns, fyrir opnun, pakkaði teymið, Robert, hún sjálf og tveir í hlutastarfi, sendingunum.
Metnaðurinn var strax þá meiri en bakarí. Í dag er fyrirtækið með um sjötíu eigin vörur auk vara frá öðrum. „Það má fá nánast allt hjá okkur,“ segir hún. „Það var markmiðið frá upphafi: að vera eins konar markaðstorg fyrir ketó.“
Að læra að sleppa takinu
Erfiðasti lærdómurinn af vextinum, segir Pocol, var að hún gat ekki lengur gert allt sjálf. Hún man eftir að hafa farið í framleiðsluna á nóttunni eftir eigin vinnu til að reyna að hjálpa og séð daginn eftir að það hafði engu breytt, „dropi í hafið“. Nú ber hún ábyrgð á um þrjátíu manns og hefur fært sig frá bakstri, sendingum, efnisgerð og uppskriftaþróun yfir í að stýra fyrirtækinu og leiða markaðsmálin, á meðan restin gerist í æ meira mæli án hennar.
„Án þess að sleppa takinu, útdeila verkum og afhenda þau er ekki hægt að vaxa, því ég get einfaldlega ekki gert allt sem þarf,“ segir hún. Blæbrigðið sem hún leggur áherslu á er tímasetningin. Í upphafi, áður en maður sér muninn á sterkum og veikum ráðningum, heldur maður fast um taumana; ef maður afhendir of snemma, einhverjum sem maður er ekki viss um, geta gæðin snúist í höndunum á manni. En þegar maður finnur fólk sem er raunverulega framúrskarandi, og munurinn verður fljótt augljós, segir hún, snýst þetta við. „Þá er mjög mikilvægt að gefa því fljótt mikla ábyrgð og ekki stjórna hverju smáatriði. Góðir starfsmenn vilja bera ábyrgð. Þeir vilja sinna starfinu sínu.“
Nærtækasta dæmið hennar er Luisa, nú rekstrarstjóri fyrirtækisins og, segir Pocol, besta vinkona hennar, vinátta sem óx upp úr samstarfinu en ekki öfugt. Luisa mætti fyrst sem ólaunaður sjálfboðaliði á vörusýningu, þegar Simply Keto hafði ekki efni á starfsfólki, og vann, rifjar Pocol upp, eins og toppstarfsmaður frá fyrsta degi. Það tók Pocol ár að safna kjarki til að biðja hana um að ganga til liðs við fyrirtækið. „Luisa er svissneski vasahnífurinn minn. Hún gerir allt,“ segir hún. „Ég get sett hana hvar sem er. Án Luisu myndi ég satt að segja vilja loka öllu saman.“ Í kringum hana er breiðara teymi, þar á meðal Lea, sem þróar sykurlausar, ketó- og glútenlausar uppskriftir merkisins og efnið sem fylgir þeim.
Luisa er svissneski vasahnífurinn minn. Hún gerir allt. Án Luisu myndi ég satt að segja vilja loka öllu saman.
Alexandra Pocol, stofnandi, Simply Keto
Álagsprófið
Pocol er hreinskilin með að það að byggja upp fyrirtæki með manneskju sem maður elskar er álagspróf sem ekki öll sambönd standast. Hún hefur misst vináttu vegna þess. Hún myndi ekki, segir hún, stofna fyrirtæki með maka aftur. „Maður fær aldrei hvíld hvort frá öðru; maður vinnur saman allan tímann og fer svo saman heim líka.“ Og samt er hún fegin að hafa gert það. Fyrrverandi viðskiptafélagi hennar, Robert, hefur síðan hætt hjá fyrirtækinu til að gera eitthvað annað við líf sitt og þau eru enn vinir; hann hjálpar henni enn að halda rekstrinum gangandi. „Við skildum algjörlega í góðu,“ segir hún.
Lægsti punkturinn kom þegar Robert sagði henni að hann vildi hætta. „Það var augnablikið þegar ég hélt í alvöru að ég myndi gefast upp, því ég vildi aldrei gera þetta án hans,“ segir hún. „Ég grét á hverju kvöldi vikum saman.“ Það sem hélt henni við efnið var teymið. Luisa sagði henni að hún væri ekki ein; þrjátíu manns í kringum hana, komst hún að, báru engan þann ótta sem hún bar. „Þau treystu mér algjörlega,“ segir hún. „Ég hafði búið mér til litla búbblu hér, með fólki sem mér líkar virkilega vel við. Þetta er í raun svolítið eins og fjölskylda. Og þess vegna kemur einfaldlega ekki til greina að gefast upp.“
Ráð hennar til þeirra sem freistast til að stofna fyrirtæki með vinum eru hvorki viðvörun né hvatning. Veldu af mikilli kostgæfni, segir hún, og vegðu fyrir fram hvort manneskjan ráði við ágreining, því ágreiningur kemur alltaf. Samböndin sem bresta undan honum, heldur hún fram, voru líklega ekki þess virði að halda í. „Þetta er í raun hraðspólunarhnappur. Hann sýnir manni fyrr hver passar í raun og hver ekki.“ Um ágreininginn sjálfan er aðferð hennar einföld: ná fyrst stjórn á sjálfum sér, sofa á málinu og taka það svo upp á uppbyggilegan hátt. „Ekki byrgja það inni. Allt sem er byrgt inni verður miklu stærra drama seinna.“
Það sem enginn varar mann við
Fyrstu þrjú árin tók Pocol ekkert frí og vann sex eða sjö daga vikunnar. Það sem kom henni mest á óvart á allri vegferðinni, segir hún, var einfaldlega hversu mikil vinna þetta yrði, nokkuð sem hún hafði heyrt um og, eins og flestir sem stofna fyrirtæki í fyrsta sinn, gert hljóðlega ráð fyrir að ætti ekki við um sig. „Ég hafði oft heyrt að maður ætti ekki að stofna fyrirtæki bara til að stofna fyrirtæki,“ segir hún, „heldur aðeins ef maður getur ekki annað, ef maður verður algjörlega. Ég myndi skrifa undir það hundrað prósent í dag.“
Hún fegrar þetta ekki og varar aðra við að gera það. Munurinn á ástríðuverkefni og rekstri, segir hún, er að maður getur ekki lengur sinnt honum bara þegar maður er í stuði. „Þetta er eins og barn. Það þarf umönnun þegar það þarf umönnun, ekki þegar manni hentar.“
Fyrirtæki er eins og barn. Það þarf umönnun þegar það þarf umönnun, ekki þegar manni hentar.
Alexandra Pocol, stofnandi, Simply Keto
Hún lokaði kaffihúsinu í kórónuveirufaraldrinum, þegar netverslunin óx svo hratt að kaffihúsið var farið að dreifa athyglinni. Það var erfið ákvörðun og, viðskiptalega séð, sú rétta. Vöxturinn hefur verið óslitinn: fyrstu sex árin tvöfaldaðist fyrirtækið á hverju ári, segir hún, þar sem samfélagsmiðlar voru stór drifkraftur og ný vara kom á markað, um tíma, um það bil á tveggja vikna fresti. Fyrirtækið er nú í þyrpingu múrsteinsbygginga á eyju í Berlín, stað sem Pocol kom auga á af hjólinu sínu og neitaði að sleppa.
Reikningurinn sem stóð enn
Pocol er, að eigin sögn, ekki manneskja sem hefur gaman af „bankamálum“. Vivid breytti því. „Það er svo vel uppbyggt að maður skilur allt sjóðstreymið sitt mjög fljótt,“ segir hún. „Maður getur merkt allt fallega og þá sér maður virkilega hvert peningarnir streyma, hvað er fram undan og hvað er enn útistandandi.“ Fyrir fyrirtæki sem er byggt upp án utanaðkomandi fjármögnunar og hefur alltaf verið rekið á þröngri fjárhagsáætlun er þessi skýrleiki ekki fegrun. Þannig heldur hún lausafénu í sjónmáli, skipuleggur fram í tímann og finnur út hvar hún getur sparað.
Það sem vann hana á sitt band var síður einstök aðgerð en upplifunin af notkuninni. Appið breytti verki sem hún hafði alltaf forðast í eitthvað sem hún vildi gjarnan opna, og fyrir rekstraraðila sem heldur úti sparneytnu fyrirtæki ein síns liðs borgar sá vani sig í einföldustu mynt sem til er: hún veit alltaf hvernig staðan er.
Hún er orðin svo sannfærð að Vivid er hluti af framtíðaráformunum. Ef hún opnar einhvern tíma aðra verslun, og sprettikaffihús er enn hjartans mál, viðurkennir hún, myndi hún nota greiðslukerfi Vivid hiklaust. „Ég er ofboðslega ánægð með appið,“ segir hún. „Ég get ekki ímyndað mér annað en að það yrði jafngott.“
Fyrir konu sem trúði einu sinni að fita væri óvinurinn og byggði fyrirtæki á því að skipta um skoðun eru þetta kannski best viðeigandi meðmælin: verkfæri sem hún ætlaði ekki að treysta á, valið eftir innsæi, sem reyndist vera nákvæmlega það sem reksturinn þurfti þegar allt annað hafði stöðvast.
