Het plan staat, de rechtsvorm is gekozen, alleen de naam ontbreekt nog. Dat is vaak een leuk en creatief deel van het starten, en tegelijk een deel met eigen regels. Bedrijfsnamen moeten volgens de KVK uniek zijn, mogen niet misleiden en mogen niet lijken op een bestaand merk. Een naam die je nu met plezier op je website en facturen zet, wil je jarenlang kunnen blijven gebruiken; daarom loont het om de regels vooraf te kennen.
Hieronder lees je wat een bedrijfsnaam officieel is, welke regels gelden en hoe de KVK de weg van idee naar naam beschrijft. Daarna volgen de check met de Naamchecker, het vastleggen en beschermen van je naam, het wijzigen en de bedrijfsnaam op je zakelijke rekening.
In het kort:
- Handelsnaam is het officiële woord voor bedrijfsnaam. Ieder bedrijf moet er een hebben en geeft die op bij de inschrijving in het Handelsregister van de KVK.
- Bij het kiezen van een bedrijfsnaam gelden de regels van de Handelsnaamwet: de naam mag niet misleiden en niet verwarrend lijken op een bestaande bedrijfsnaam of een merk.
- Met de Naamchecker van de KVK check je of een naam al in het Handelsregister of het merkenregister van BOIP staat.
- Bescherming ontstaat volgens Ondernemersplein door het gebruik van de naam. Wil je meer bescherming, dan kun je de naam als merk registreren bij BOIP.
Wat is een bedrijfsnaam?
De bedrijfsnaam is volgens de KVK de naam van je bedrijf, en handelsnaam is het officiële woord ervoor. Ieder bedrijf moet volgens Ondernemersplein een handelsnaam hebben. Je geeft die op bij de KVK als je je inschrijft in het Handelsregister. Het handelsnaamrecht ontstaat door het gebruik van de naam: je moet je bedrijfsnaam actief gebruiken om bescherming te krijgen van de Handelsnaamwet, bijvoorbeeld in je reclame, op je gebouw, je website en je facturen. Een handelsnaam is niet hetzelfde als een merk. Daarover lees je verderop meer.
Bij een bv of nv speelt nog een tweede naam: de statutaire naam, de naam die in de statuten staat. Schrijf je bij zo’n rechtsvorm extra bedrijfsnamen in, dan moet je die volgens de KVK samen gebruiken met de bedrijfsnaam uit de statuten, bijvoorbeeld op offertes, rekeningen en contracten. De statutaire naam wijzig je alleen via een notaris, met een statutenwijziging.
Regels voor je bedrijfsnaam: de Handelsnaamwet
De regels voor bedrijfsnamen staan in de Handelsnaamwet. Die wet bevat niet alleen regels, ze beschermt je ook: gebruik je een bedrijfsnaam als eerste, dan mag een ander die volgens de KVK niet zomaar gebruiken, ook als jouw naam niet in het Handelsregister staat. Andersom mag jij geen naam kiezen die iemand anders al gebruikt. De KVK en Ondernemersplein geven bij de regels deze voorbeelden:
| Regel | Voorbeeld of toelichting |
|---|---|
| Niet misleidend | Een eenmanszaak heet niet Jansen & partners; ook woorden als groep of en zonen wekken de indruk van meer eigenaren |
| Geen predicaat dat je niet hebt | Koninklijk of Royal mag alleen met het predicaat Koninklijk |
| Geen verkeerde indruk van je werk | Thuisgeluk Thuiszorg mag niet als je alleen schoonmaakwerk doet |
| Andermans naam | Een voor- en achternaam die niet de jouwe is, kan misleidend zijn; neem je een bedrijf over dat naar iemand is vernoemd, dan hoef je de naam niet aan te passen |
| Geen rechtsvorm die je niet hebt | Geen BV, &partners of &co in de naam van een eenmanszaak |
| Geen verwarring met een bestaande naam | Ook niet net iets anders geschreven of met je plaatsnaam erachter |
| Geen bestaand merk | Geen merknaam van een ander bedrijf, en geen naam die erop lijkt |
| Beschermde beroepen | Arts, apotheker of verpleegkundige alleen met een BIG-registratie; ook bank, architect, accountant, advocaat en notaris zijn beschermd |
Verwarring kan volgens Ondernemersplein ontstaan als je dezelfde producten of diensten aanbiedt en in dezelfde regio actief bent. Een paar regels zijn technischer. Schrijf je meer dan één bedrijfsnaam in, dan mag je in de extra namen je rechtsvorm niet noemen. Bij een bv of nv mag je de rechtsvorm alleen noemen als de bedrijfsnaam gelijk is aan de naam in de statuten. Cijfers en leestekens zoals een punt, komma, streepje, plus of & mogen, maar heel veel leestekens (zoals ---- of &&&&) of speciale tekens zoals ^ of ~ beschermt de Handelsnaamwet volgens de KVK niet. Meedoen met een trend, zoals beauty by of hair by, mag zolang je het combineert met een (voor)naam die nog niet in het Handelsregister staat.
Kort samengevat: een goede bedrijfsnaam is uniek, beschrijft eerlijk wat je doet en lijkt niet op een bestaande naam of een merk.
Bedrijfsnaam bedenken: zo pak je het aan
Wie een naam voor een bedrijf moet bedenken, begint volgens de KVK bij de regels en pas daarna bij de creativiteit. De KVK beschrijft de weg naar een naam die aan alle regels voldoet ongeveer zo:
Lees welke regels de Handelsnaamwet stelt, zodat je weet wat wel en niet mag.
Verzin een naam die past bij jou en je bedrijf, en houd rekening met privacy, meerdere namen en het buitenland.
Kijk met de Naamchecker of de naam al in het Handelsregister of het merkenregister staat.
Check of de domeinnaam nog vrij is, voor .nl-domeinnamen met de domeinnaam check van SIDN.
Zoek of buitenlandse bedrijfsnamen op jouw naam lijken. Twijfel je, dan kan een jurist in intellectueel eigendom (IE-jurist) een handelsnaamonderzoek doen.
Waar je op let bij het bedenken
Een punt om bij stil te staan is privacy. De KVK schrijft je bedrijfsnaam in het Handelsregister in, en dat register is openbaar. Gebruik je je eigen naam als bedrijfsnaam, dan kan de naam naar jou persoonlijk leiden; wil je dat niet, dan kies je beter een andere naam. Je kunt ook meerdere bedrijfsnamen inschrijven, bijvoorbeeld als je meerdere activiteiten hebt. De KVK noemt het voorbeeld van een modebedrijf dat Jansen Schoenen gebruikt voor het ene producttype en Jansen Tassen voor het andere.
Denk ook verder dan vandaag. Misschien heb je nu geen plannen om in het buitenland te ondernemen, maar dat kan veranderen. De KVK raadt aan uit te zoeken hoe je bedrijfsnaam in andere talen klinkt, en te checken of het woord of de klank daar iets geks betekent. Zo voorkom je dat een naam die in het Nederlands goed werkt, je later in de weg zit.
Eigen naam of een verzonnen naam
Ongeveer een kwart van de ondernemers schrijft zich volgens de KVK nog onder de eigen achternaam in. Dat heeft voordelen: klanten weten wie er achter het bedrijf zit, en dat kan vertrouwen wekken. Kijk wel naar de toekomst. Je begint misschien als zzp’er, maar neemt later personeel aan of gaat internationaal ondernemen; en wat als je het bedrijf later wilt verkopen? Past je eigen naam dan nog? Kies je voor een verzonnen naam, dan helpt een brainstorm met vier vragen van de KVK: wie is je doelgroep, wat heb je te bieden, wat maakt jou uniek en wat wil je uitstralen? Wees daarbij niet meteen te kritisch op je eigen ideeën.
Denk ook aan vindbaarheid. Wie contact met je zoekt, tikt je bedrijfsnaam in een zoekmachine. Verkoop je stoelen, dan is een naam als Stoel heel duidelijk, maar met zo’n algemene naam kom je volgens de KVK moeilijk bovenaan in de zoekresultaten. Roept een originele naam vragen op, dan kun je die beantwoorden met een tagline: een kort zinnetje dat duidelijk maakt wat je bedrijf doet. De KVK raadt aan in de bedrijfsnaam of de tagline een zoekwoord te gebruiken.
Bedrijfsnaam checken met de KVK Naamchecker
Voordat je een naam vastlegt, wil je weten of hij al bestaat. Met de KVK Naamchecker zie je of de bedrijfsnaam die je hebt verzonnen al in het Handelsregister staat. Tegelijk controleer je of de naam als merk is ingeschreven bij het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP). In het merkenregister van BOIP staan alle merken die zijn aangevraagd of geregistreerd in België, Nederland en Luxemburg. Die merken zijn het intellectuele eigendom van anderen en mag je volgens de KVK niet gebruiken.
Een bedrijfsnaam controleren houdt niet op bij de grens. De KVK raadt aan ook te kijken of buitenlandse bedrijfsnamen op die van jou lijken. Is zo’n bedrijf ook bekend in Nederland, dan kies je beter een andere naam. Via een zoekmachine zie je snel of een naam al in gebruik is. Twijfel je, dan kun je een IE-jurist een handelsnaamonderzoek laten doen.
Bedrijfsnaam vastleggen en beschermen
Je handelsnaam registreren doe je bij de KVK, maar niet los van je bedrijf. Je kunt volgens de KVK niet alleen een bedrijfsnaam vastleggen: je moet je bedrijf direct volledig inschrijven, inclusief rechtsvorm. Bij die inschrijving registreert de KVK meteen je bedrijfsnaam. Vastleggen is iets anders dan beschermen. De Handelsnaamwet beschermt pas als je een naam daadwerkelijk gebruikt, bijvoorbeeld in reclame, op je website of op facturen. Het bedrijf dat een handelsnaam het langst gebruikt, wordt volgens de KVK beschermd.
Handelsnaam of merknaam: hoe ver reikt de bescherming?
Een handelsnaam is de naam van je bedrijf, een merk is volgens de KVK de naam of het logo waarmee je een product of dienst aanbiedt. De bescherming verschilt. De Handelsnaamwet beschermt alleen in de regio waar je bedrijf actief is en naamsbekendheid heeft opgebouwd; buiten die regio mogen anderen dezelfde handelsnaam gebruiken. Omdat veel bedrijven online actief zijn en zo landelijk bekend worden, kan die bescherming ook voor heel Nederland gelden. De inschrijving bij de KVK zorgt op zichzelf nog niet voor bescherming. Gebruikt een andere ondernemer in je regio de naam al, dan mag je die volgens de KVK meestal niet meer gebruiken.
Een merknaam kan dezelfde zijn als je handelsnaam, maar dat hoeft niet. De KVK noemt het voorbeeld van De Vries Meubels met een stoelenlijn die Zitopia heet: alleen Zitopia als merk registreren kan ook. Een merkregistratie bij BOIP geldt voor tien jaar en kun je daarna verlengen. Voor bescherming in heel Europa ga je volgens de KVK naar het Bureau voor Intellectuele Eigendom van de EU (EUIPO), en een organisatie voor wereldwijde merkregistratie bestaat niet.
Je naam als merk registreren
Wil je nog beter beschermd zijn, dan kun je je bedrijfsnaam bij BOIP als merk registreren. Met een merk heb je volgens de KVK als enige het recht om een naam of logo voor jouw producten of diensten te gebruiken in Nederland, België en Luxemburg. Voor merken gelden extra voorwaarden. Zo mag een merk je product of dienst niet beschrijven en moet het onderscheidend zijn. Houd daar al bij het bedenken rekening mee als je de naam later als merk wilt registreren.
Domeinnaam en conflicten
Check voordat je je bedrijfsnaam vastlegt of de domeinnaam nog vrij is. Registreer je domeinnaam volgens de KVK altijd eerst bij SIDN, de beheerder van .nl-domeinnamen, en daarna pas bij de KVK. Na je inschrijving is je naam openbaar, en dan zou iemand anders jouw domeinnaam kunnen registreren voordat jij dat doet. De KVK waarschuwt ook dat criminelen soms proberen ondernemers op te lichten met de verkoop van domeinnamen. Lijkt de naam van een ander bedrijf later te veel op die van jou, dan kun je dat bedrijf volgens Ondernemersplein vragen de naam aan te passen. Gebeurt dat niet, dan kun je via een verzoekschrift de kantonrechter vragen het bedrijf de naam te laten veranderen.
Bedrijfsnaam wijzigen of toevoegen
Je handelsnaam wijzigen of een naam toevoegen regel je zelf online via Mijn KVK. Je logt in met DigiD of European login, kiest het bedrijf, past de naam aan en verstuurt de wijziging. Wijzigen of toevoegen is gratis. De KVK noemt als redenen om te wijzigen dat de huidige naam niet meer past bij wat je bedrijf doet, of dat je andere producten of diensten gaat aanbieden. Een extra naam voeg je toe als je bedrijf extra activiteiten gaat doen; pas dan ook je activiteiten aan.
Staat de wijziging in het Handelsregister, dan krijg je een brief van de KVK. Bewaar die als bewijs. De KVK geeft de naamswijziging door aan de Belastingdienst. Je mag volgens de KVK zoveel handelsnamen hebben en vastleggen als je nodig hebt, en met een formulier geef je de volgorde aan, zodat de juiste naam bovenaan je uittreksel staat. Bij een bv of nv is de statutaire naam de uitzondering: die verandert alleen via de notaris.
Extra naam of nieuwe naam? Een extra bedrijfsnaam kies je volgens de KVK als je nieuwe activiteiten onder een andere naam wilt doen en je bestaande naam wilt houden. Past de bestaande naam niet meer en wil je maar één naam gebruiken, dan pas je die aan, bijvoorbeeld van Diallo Stoelen naar Diallo Meubels als je je aanbod uitbreidt. Een algemenere naam is wel minder duidelijk over wat je te bieden hebt. Voor een extra naam krijg je geen nieuw KVK-nummer. Vergeet daarna je website, social media, offertes en facturen niet. Voeg je nieuwe activiteiten toe, dan kan het volgens de KVK zijn dat je een apart btw-id nodig hebt; daarvoor neem je contact op met de Belastingdienst.
Goed om te weten: volgens de KVK moet ook een nieuwe of extra handelsnaam uniek zijn. Check vooraf met de Naamchecker of de naam al bestaat.
Je bedrijfsnaam op de zakelijke rekening
Welke naam op je zakelijke rekening staat, hangt af van je rechtsvorm, en dus van hoe je bedrijfsnaam bij de KVK is ingeschreven. Op de site van Vivid staat het zo: zelfstandigen en eenmanszaken openen de rekening op eigen naam, omdat er juridisch geen zelfstandige onderneming bestaat; bij kapitaalvennootschappen moet de rekening op de bedrijfsnaam staan. Bij Vivid regel je de zakelijke rekening volledig online:
Vivid in het kort: een zakelijke rekening op eigen naam of op de naam van je bv, met Nederlandse IBAN, vanaf € 0 per maand voor het abonnement; losse diensten kunnen kosten met zich meebrengen.
Naam gekozen? Dan de rekening
Open online een zakelijke rekening met Nederlandse IBAN voor je eenmanszaak of bv.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen bedrijfsnaam en handelsnaam?
Er is geen verschil: handelsnaam is volgens de KVK het officiële woord voor bedrijfsnaam. Bij een bv of nv bestaat daarnaast de statutaire naam uit de statuten.
Hoe check ik of een bedrijfsnaam al bestaat?
Met de Naamchecker van de KVK. Die kijkt in het Handelsregister en in het merkenregister van BOIP. Kijk daarnaast met een zoekmachine en bij SIDN voor de domeinnaam.
Kan ik een bedrijfsnaam vastleggen zonder mijn bedrijf in te schrijven?
Nee. Volgens de KVK leg je de bedrijfsnaam vast door je bedrijf volledig in te schrijven, inclusief rechtsvorm.
Is mijn bedrijfsnaam beschermd?
Volgens Ondernemersplein beschermt de Handelsnaamwet een naam die je actief gebruikt, bijvoorbeeld in reclame, op je website en op facturen, en volgens de KVK alleen in de regio waar je bedrijf actief is en naamsbekendheid heeft. Meer bescherming krijg je met een merkregistratie bij BOIP.
Mag ik mijn eigen naam als bedrijfsnaam gebruiken?
Ja, volgens de KVK doet ongeveer een kwart van de ondernemers dat. Ook dan gelden de regels van de Handelsnaamwet, en het Handelsregister is openbaar, zodat de naam naar jou persoonlijk kan leiden.
Hoe wijzig ik mijn bedrijfsnaam?
Online via Mijn KVK, gratis. De statutaire naam van een bv of nv wijzig je alleen via de notaris.
Hoeveel bedrijfsnamen mag ik hebben?
Volgens de KVK zoveel als je nodig hebt. Bij een bv of nv gebruik je extra namen samen met de naam uit de statuten.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies. De genoemde regels en voorbeelden zijn zoals gepubliceerd door de KVK en Ondernemersplein, en kunnen veranderen. De betaaldiensten van Vivid worden aangeboden door Vivid Money S.A., een instelling voor elektronisch geld die bevoegd en gereglementeerd is door de Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF) in Luxemburg onder registratienummer W00000015; het Nederlandse bijkantoor is bij De Nederlandsche Bank (DNB) geregistreerd als instelling voor elektronisch geld onder nummer R199916.
