Je wilt samen met een compagnon, een collega of je partner een bedrijf beginnen. Dan kom je al snel uit bij de vennootschap onder firma, kortweg vof. Volgens de KVK kun je een vof oprichten zonder notaris en schrijf je haar zelf in. Dat maakt de start eenvoudig. Tegelijk zijn de afspraken tussen de vennoten belangrijk, want in een vof sta je met je eigen geld in voor de schulden van het hele bedrijf.
Hieronder lees je wat een vof is, hoe je er een opricht en wat er in het vof-contract hoort. Daarna volgen de aansprakelijkheid, wie namens de vof mag tekenen, de belastingen en de sociale zekerheid, de keuze tussen vof en bv, het uittreden of stoppen en de zakelijke rekening voor de vof.
In het kort:
- De betekenis van vof in één zin: een bedrijf waarin volgens de KVK minimaal twee mensen of organisaties samenwerken onder dezelfde bedrijfsnaam.
- Je richt een vof op zonder notaris: je schrijft haar zelf in bij de KVK, en een minimaal startbedrag is niet nodig.
- De vof is geen rechtspersoon. Elke vennoot is met eigen geld aansprakelijk voor alle schulden van de vof.
- Elke vennoot betaalt inkomstenbelasting over het eigen deel van de winst; voor de btw is volgens de Belastingdienst de vof als geheel ondernemer.
Wat is een vof?
Wat is een vof? Een vennootschap onder firma, ook geschreven als v.o.f., is volgens de KVK een bedrijf waarin minimaal twee mensen of organisaties samenwerken onder dezelfde bedrijfsnaam. Iedere persoon of organisatie die meedoet, is mede-eigenaar; zo’n mede-eigenaar heet een vennoot. Elke vennoot voegt iets toe aan de vof. Dat kan geld zijn, maar ook werk of spullen, zoals machines. De vennoten delen de winst en betalen daar inkomstenbelasting over.
Een minimumbedrag om te starten is er niet: volgens Ondernemersplein heb je geen startkapitaal nodig. De vof is een personenvennootschap, net als de maatschap en de commanditaire vennootschap (cv). Ondernemersplein meldt dat de regels voor deze personenvennootschappen gaan veranderen, maar het is nog niet bekend wanneer. Houd daarom de actuele informatie bij de KVK en Ondernemersplein in de gaten als je een vof overweegt.
De man-vrouwfirma
Wil je een bedrijf starten met je partner, dan kun je volgens de KVK een man-vrouwfirma beginnen. Dat is een vof tussen partners die een relatie hebben; je hoeft daarvoor geen man en vrouw te zijn. Ziet de Belastingdienst jullie allebei als ondernemer, dan krijg je allebei de belastingvoordelen voor ondernemers. Daar staat tegenover dat jullie allebei met jullie privégeld aansprakelijk zijn. De Belastingdienst noemt ook het ongebruikelijke samenwerkingsverband: partners hebben samen een vof, terwijl een soortgelijke samenwerking nooit zou voorkomen bij mensen zonder (familie)relatie. Als voorbeeld noemt de Belastingdienst een vof tussen een tandarts en een tandartsassistent.
Vof oprichten: zo werkt het
Een vof oprichten gaat zonder notaris. Je vof inschrijven bij de KVK doe je zelf, in een paar stappen zoals Ondernemersplein en de KVK ze beschrijven:
Je start de inschrijving van de vof online bij de KVK en vult het formulier in.
Je maakt een afspraak op een KVK-kantoor om de inschrijving af te ronden. Neem het vof-contract mee, als je dat al hebt.
Je schrijft de ultimate beneficial owners in het UBO-register van de KVK in. Een vof kan een of meer UBO’s hebben.
De KVK geeft de gegevens door aan de Belastingdienst. Vallen de activiteiten onder de btw, dan krijgt de vof de btw-nummers.
De KVK schrijft de basisgegevens in, zoals de naam van de vof, de activiteiten en de namen van de vennoten. Voor de inschrijving betaal je een inschrijfvergoeding. Een UBO is volgens de KVK de eigenaar van een organisatie, of iemand die over de organisatie kan beslissen. Wil je niet dat iedereen je adres kan opzoeken, bijvoorbeeld omdat je bedreigd wordt, dan kun je volgens Ondernemersplein soms het bezoekadres afschermen in het Handelsregister; je schrijft dan wel een ander postadres in, zoals een postbus.
Het vof-contract
Afspraken tussen de vennoten leg je vast in een samenwerkingscontract, ook wel vof-contract genoemd. Volgens de KVK is zo’n contract niet verplicht, maar wel verstandig: je voorkomt er misverstanden mee. In een vof-overeenkomst zet je bijvoorbeeld wie de vennoten zijn en wat ze inbrengen, zoals geld en arbeid, hoe je de winst verdeelt en wie wat mag doen namens de vof. Ondernemersplein noemt ook hoeveel geld iedere vennoot inbrengt. Je kunt het contract zelf opstellen of het laten doen door een advocaat of notaris.
Neem het vof-contract mee naar je inschrijfafspraak. De KVK neemt een deel van de afspraken op in het Handelsregister, zoals het doel van de vof en de bevoegdheden van de vennoten. Wie zaken doet met de vof, kan die dan ook zien. Geef je de afspraken niet door, dan gelden ze volgens de KVK alleen tussen jou en je mede-vennoten. Maak je het contract pas later, dan kun je het ook later doorgeven. De KVK wijst er verder op dat je een levensverzekering op elkaar kunt afsluiten, zodat het bedrijf kan blijven bestaan als een van jullie overlijdt.
Waarom is dat contract zo nuttig? In de wet staan volgens de KVK weinig regels voor de vof. Zet daarom in elk geval de naam van de vof in het contract, het doel van het bedrijf, hoe lang het bedrijf blijft bestaan of onder welke voorwaarden het stopt, en de bevoegdheden van de vennoten. De winst kun je bijvoorbeeld in gelijke delen verdelen of op basis van het aantal uren dat iemand in het bedrijf werkt. Vennoten zijn niet in loondienst, maar kunnen wel een voorschot op de winst afspreken. Denk ook aan het einde: maak afspraken over een opzegtermijn of schadevergoeding. Volgens de wet stopt een vof automatisch als een van de vennoten overlijdt; dat kun je volgens de KVK voorkomen met een afspraak in het contract, zoals een overnamebeding of verblijvensbeding.
Aansprakelijkheid bij een vof
Bij de aansprakelijkheid van een vof zit een belangrijk verschil met een bv. De vof is geen rechtspersoon. Volgens de Belastingdienst is elke vennoot aansprakelijk voor alle schulden van de vof; volgens de KVK geldt dat ook als een andere vennoot de schuld heeft gemaakt. Eerst wordt een schuld betaald uit het vermogen van de vof zelf. Is dat niet genoeg, dan hebben schuldeisers volgens Ondernemersplein recht op het privévermogen van de vennoten. Je bent als vennoot volgens de KVK niet aansprakelijk voor een deel van de schuld, maar voor het hele bedrag. Voor een paar situaties gelden aparte regels:
| Situatie | Wat geldt volgens KVK en Ondernemersplein |
|---|---|
| Een vennoot heeft privéschulden | De schuldeiser heeft geen recht op het vermogen van de vof of op het privévermogen van de andere vennoten |
| Je stapt in bij een bestaande vof | Je wordt aansprakelijk voor schulden die al bestonden; je kunt met de andere vennoten afspraken maken over die schulden |
| Je stapt uit de vof | Je blijft aansprakelijk voor schulden die zijn ontstaan toen je nog vennoot was |
| Je bent nog niet uitgeschreven | Zolang je in het Handelsregister staat, blijf je aansprakelijk voor schulden die nog ontstaan |
| Je hebt een partner | Of je partner moet meebetalen, hangt af van hoe en wanneer jullie de relatie hebben vastgelegd |
Stap je in bij een bestaande vof, controleer dan eerst de financiële situatie. Je kunt met de andere vennoten bijvoorbeeld afspreken dat zij bestaande schulden betalen als er een claim komt; zet zulke afspraken wel in een contract. Voor partners geldt dat je volgens Ondernemersplein met huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden kunt voorkomen dat schuldeisers bij het geld van je partner kunnen.
Wie tekent namens de vof?
Iedere vennoot is volgens Ondernemersplein tekenbevoegd en mag namens de vof officiële zaken regelen, zoals contracten tekenen of een wijziging doorgeven aan de KVK. Stel je geen contract op, dan zijn alle vennoten volgens de KVK volledig tekenbevoegd. Koopt een mede-vennoot zonder overleg een dure auto voor de vof, dan kun je dat niet terugdraaien. In het vof-contract kun je afspreken dat je boven een bepaald bedrag altijd samen tekent. Die bevoegdheden leg je vast in het Handelsregister, zodat zakenpartners kunnen controleren wie mag tekenen. Moet iemand anders, zoals een personeelslid, namens de vof kunnen handelen, dan geef je die persoon een volmacht.
Personeel aannemen met een vof
Met een vof kun je personeel in dienst nemen. Je betaalt dan volgens de KVK sociale premies en loonheffingen voor het personeel, en je legt de afspraken over de arbeidsvoorwaarden vast in een contract of cao. Neem je voor het eerst een werknemer aan, dan schrijf je je als werkgever in bij de Belastingdienst. Volgens Ondernemersplein geef je dat ook door aan de KVK.
Kort samengevat: in een vof ben je met je privévermogen aansprakelijk voor alle schulden van het bedrijf, ook die van je mede-vennoot. Goede afspraken in het vof-contract en in het Handelsregister beperken de verrassingen.
Belastingen en sociale zekerheid bij een vof
Bij de belasting voor een vof gaat het om twee lagen. Elke vennoot betaalt volgens Ondernemersplein zelf inkomstenbelasting over het eigen deel van de beloning of winst. Voldoet een vennoot aan de eisen voor ondernemerschap, dan is die volgens de Belastingdienst ondernemer voor de inkomstenbelasting en kan die gebruikmaken van de regelingen voor ondernemers. Ziet de Belastingdienst je als ondernemer, dan heb je recht op de mkb-winstvrijstelling; voldoe je daarnaast aan het urencriterium, dan komt er volgens Ondernemersplein meer belastingvoordeel bij, zoals de zelfstandigenaftrek.
Voor de btw is de vof als geheel ondernemer. De Belastingdienst geeft het voorbeeld van een vof met drie vennoten: alle drie zijn ondernemer voor de inkomstenbelasting, maar de vof is de ondernemer voor de btw. Neemt de vof personeel aan, dan krijgt de vof te maken met loonheffingen; bij de eerste werknemer schrijf je je als werkgever in bij de Belastingdienst. Een administratie bijhouden is wettelijk verplicht. Dat mag je zelf doen of uitbesteden aan een boekhouder of accountant. Jaarstukken inleveren bij de KVK hoeft een vof volgens de KVK niet.
Als vennoot betaal je premies voor de volksverzekeringen, en vanaf je AOW-gerechtigde leeftijd krijg je AOW. Ben je zwanger, dan heb je volgens Ondernemersplein recht op een zwangerschapsuitkering van minimaal 16 weken, die je aanvraagt bij UWV. Op een Ziektewet-, WW- of WIA-uitkering heb je als vennoot geen recht. Ondernemersplein raadt daarom aan zelf een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten.
Vof of bv, of toch een eenmanszaak?
Twijfel je tussen een vof en een bv? Volgens de KVK betaal je bij een vof meestal minder belasting als je niet zoveel winst maakt. Maak je juist veel winst, dan zijn de belastingtarieven voor een bv misschien lager. De jaarlijkse kosten voor een bv zijn hoger dan voor een vof, en bij een bv zijn je privébezittingen vaak beter beschermd. De voordelen van een vof en de nadelen op een rij, volgens de KVK en Ondernemersplein:
Je mag je rechtsvorm volgens de KVK altijd aanpassen. Zo kun je een vof omzetten naar een bv, of in een eenmanszaak als je mede-vennoot ermee stopt. Wat het beste past, hangt af van jullie winst, risico’s en plannen. De keuzehulp rechtsvormen op de site van de KVK helpt bij die afweging.
Goed om te weten: volgens de KVK betaal je bij een vof meestal minder belasting bij een lagere winst en zijn de jaarlijkse kosten lager, maar zijn je privébezittingen bij een bv vaak beter beschermd.
Uittreden, ontbinden of opheffen
Je kunt zelf uit een vof stappen terwijl de andere vennoten doorgaan. Dat heet uittreden. Je doet je opzegging aan iedere mede-vennoot, en volgens de KVK is het verstandig dat schriftelijk te doen. De hoofdregel is dat de vof bij het vertrek van een vennoot stopt en wordt uitgeschreven, en dat het vermogen wordt verdeeld, tenzij het vennootschapscontract iets anders regelt. Meestal staat daar een voortzettingsbeding in, waarmee de andere vennoten verder kunnen. Verandert daarbij de rechtsvorm, dan krijgt de nieuwe onderneming een nieuw KVK-nummer. Volgens de KVK maakt de vof een eindbalans op met de werkelijke waardes op het moment van stoppen; over de stakingswinst die daarbij zichtbaar wordt, betaal je inkomstenbelasting. Heeft de vof een financiering of krediet, informeer dan ook de geldverstrekker.
Je blijft volgens de KVK aansprakelijk voor schulden die zijn ontstaan toen je nog vennoot was. Afspraken met je mede-vennoot over die schulden werken alleen tussen jullie: schuldeisers van buiten de vof kunnen je nog steeds aanspreken. Wil je de vof opheffen omdat het bedrijf helemaal stopt, dan schrijf je de vof uit bij de KVK. De KVK geeft de uitschrijving door aan de Belastingdienst. Misschien moet je dan belasting betalen over de stakingswinst: die ontstaat als de spullen op de balans meer waard zijn dan de boekwaarde, of als het bedrijf wordt verkocht voor meer dan in de boeken staat. Vergeet de uitschrijving niet, want zolang je in het Handelsregister staat, blijf je volgens Ondernemersplein aansprakelijk voor schulden die nog ontstaan.
Een zakelijke rekening voor de vof
Bij Vivid staan de vof, de maatschap en de cv in de lijst met rechtsvormen waarmee een zakelijke rekening wordt aangevraagd. Een aparte zakelijke rekening voor de vof houdt het geld van de samenwerking gescheiden van het privégeld van de vennoten. Wat de rekening biedt:
Vivid in het kort: een zakelijke rekening met Nederlandse IBAN voor de vof, maatschap of cv, met subrekeningen en facturen, online aan te vragen in meestal ongeveer 10 minuten.
Samen starten, één rekening
Vraag online een zakelijke rekening met Nederlandse IBAN aan voor je vof.
Veelgestelde vragen
Wat is een vof?
Een vennootschap onder firma: een bedrijf van twee of meer vennoten die samen ondernemen onder één naam en de winst delen. Wat is een vof juridisch? Geen rechtspersoon, en de vennoten zijn met eigen geld aansprakelijk.
Heb je een notaris nodig voor een vof?
Nee. Je schrijft de vof zelf in bij de KVK: online starten en de inschrijving afronden op een KVK-kantoor.
Is een vof-contract verplicht?
Nee, maar volgens de KVK wel verstandig. Zonder contract zijn alle vennoten bijvoorbeeld volledig tekenbevoegd.
Ben je privé aansprakelijk bij een vof?
Ja. Elke vennoot is aansprakelijk voor alle schulden van de vof, ook als een andere vennoot ze heeft gemaakt. Eerst wordt het vermogen van de vof gebruikt.
Hoe betaal je belasting bij een vof?
Elke vennoot betaalt inkomstenbelasting over het eigen deel van de winst. Voor de btw is de vof als geheel ondernemer.
Wat is beter: vof of bv?
Dat hangt af van je situatie. Volgens de KVK betaal je bij een vof meestal minder belasting bij een lagere winst, terwijl een bv je privébezittingen vaak beter beschermt en hogere jaarlijkse kosten heeft.
Hoe stop je met een vof?
Je schrijft de vof uit bij de KVK, die de uitschrijving doorgeeft aan de Belastingdienst. Mogelijk betaal je belasting over de stakingswinst.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch of fiscaal advies. De genoemde regels zijn zoals gepubliceerd door de KVK, Ondernemersplein en de Belastingdienst, en kunnen veranderen. De betaaldiensten van Vivid worden aangeboden door Vivid Money S.A., een instelling voor elektronisch geld die bevoegd en gereglementeerd is door de Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF) in Luxemburg; het Nederlandse bijkantoor is bij De Nederlandsche Bank (DNB) geregistreerd als instelling voor elektronisch geld.
