Je loopt al een tijd rond met een idee, je wilt na jaren in loondienst voor jezelf beginnen, of je zoekt vanuit een uitkering een nieuwe start. Een eigen bedrijf starten roept in al die situaties dezelfde vragen op: wat moet er geregeld worden, wat is verplicht en wat kost het? Ondernemersplein, de overheidssite voor ondernemers, zet de belangrijkste algemene stappen op een rij. Die stappen vormen de basis van dit artikel.
Hieronder lees je hoe je begint, welke stappen Ondernemersplein als verplicht markeert, welke kosten je kunt verwachten en waar je op let als je met een uitkering van UWV start. Daarna volgen de administratie, de belastingen en de verzekeringen na de start, en de zakelijke rekening.
In het kort:
- Wie een eigen bedrijf wil beginnen, kan het stappenplan van Ondernemersplein volgen. Zes stappen zijn daar als verplicht gemarkeerd, zoals een bedrijfsnaam, een rechtsvorm en de inschrijving bij de KVK.
- De inschrijving bij de KVK kost eenmalig € 85,15. De KVK geeft je gegevens daarna automatisch door aan de Belastingdienst.
- Heb je een uitkering? Bespreek je plannen dan volgens UWV altijd eerst met je arbeidsdeskundige of een adviseur werk, voordat je start.
- Per branche, beroep en gemeente kunnen extra regels gelden, bijvoorbeeld voor een vergunning of je bedrijfsruimte.
Hoe start je een eigen bedrijf?
Volgens Ondernemersplein komt er bij het starten van een eigen bedrijf veel kijken: je kiest bijvoorbeeld een rechtsvorm, houdt een administratie bij en voldoet aan wetten en regels. Het stappenplan op die site is een algemene richtlijn. Per branche, beroep en gemeente kunnen extra regels gelden, dus de precieze lijst verschilt per bedrijf. Daarom biedt Ondernemersplein ook stappenplannen voor veelvoorkomende startsituaties, en kun je er een actielijst maken door een paar vragen over je plannen te beantwoorden. Een fietsenmaker met een werkplaats aan huis kan zo andere punten krijgen dan een tekstschrijver die vanaf de keukentafel werkt.
De volgorde is logisch: eerst het plan en de cijfers, dan de naam en de rechtsvorm, daarna de inschrijving en de administratie. Sommige stappen zijn verplicht, andere vooral verstandig. Weet je al wat je wilt, dan kun je stappen ook naast elkaar zetten, bijvoorbeeld een bedrijfsnaam bedenken terwijl je nog aan het financieel plan werkt.
Eigen bedrijf starten: het stappenplan
Het stappenplan voor een eigen bedrijf van Ondernemersplein telt dertien stappen, en zes daarvan zijn op de site als verplicht gemarkeerd. De eerste tien staan hieronder, in eigen woorden samengevat; klanten vinden, pensioen en veiligheidsrisico’s komen terug bij de stappen na de start.
Niet verplicht, wel verstandig: het plan laat zien wat je plannen kosten en hoeveel winst je nodig hebt om rond te komen. Je kunt het ook aan investeerders presenteren.
Onderzoek of je plannen haalbaar zijn, bijvoorbeeld door je concurrentie te analyseren, en bepaal je strategie. De KVK Marktscan laat zien hoeveel bedrijven in je branche in je regio actief zijn.
Zet op een rij hoeveel geld je nodig hebt en of je financiering nodig hebt. Met de KVK Verdiencheck schat je in of je onderneming winstgevend is.
Verplicht: voor de KVK-inschrijving heb je een naam nodig. Check met de Naamchecker van KVK en BOIP of de naam al bestaat.
Verplicht: de rechtsvorm bepaalt je aansprakelijkheid, welke belastingen je betaalt en of je belastingvoordelen kunt gebruiken.
Verplicht als je voldoet aan de ondernemerscriteria van de KVK. De inschrijving kost eenmalig € 85,15, en de KVK geeft je gegevens door aan de Belastingdienst.
Wettelijk verplicht: je zet een administratie op die voldoet aan de eisen van de Belastingdienst. Met personeel houd je ook een loonadministratie bij.
Ook verplicht: je doet aangifte inkomstenbelasting. Beoordeelt de Belastingdienst dat je ondernemer voor de btw bent, dan krijg je een omzetbelastingnummer en een btw-id.
Algemene voorwaarden zijn niet verplicht, maar vaak wel verstandig. Tegen veel risico’s kun je je verzekeren, bijvoorbeeld als je ziek wordt of bij een ongeluk in je bedrijf.
Verplicht: welke regels gelden, hangt af van de activiteiten van je bedrijf en je branche, zoals beroepseisen of een vergunning.
| Stap | Volgens Ondernemersplein | Hulpmiddel of kosten |
|---|---|---|
| Ondernemingsplan | Niet als verplicht gemarkeerd, wel verstandig | KVK Krachtmeting voor je ondernemersvaardigheden |
| Marktonderzoek | Niet als verplicht gemarkeerd | KVK Marktscan |
| Financieel plan | Niet als verplicht gemarkeerd | KVK Verdiencheck |
| Bedrijfsnaam | Verplicht | Naamchecker van KVK en BOIP |
| Rechtsvorm | Verplicht | Keuzehulp op Ondernemersplein |
| KVK-inschrijving | Verplicht | Eenmalig € 85,15 |
| Administratie | Verplicht | Goede Start van de Belastingdienst, Geldboek van de KVK |
| Belastingaangifte | Verplicht | Btw-id en omzetbelastingnummer, als de Belastingdienst je als btw-ondernemer beoordeelt |
| Voorwaarden en verzekeringen | Niet als verplicht gemarkeerd | Algemene voorwaarden zijn vaak verstandig |
| Wettelijke eisen | Verplicht | Je gemeente kan helpen met de regels |
Ook een stap zonder het label verplicht kan veel opleveren. Met een financieel plan zie je volgens Ondernemersplein hoeveel geld je nodig hebt en of je financiering nodig hebt, en tegen veel risico’s, zoals ziekte of een ongeluk in je bedrijf, kun je je verzekeren. De verplichte stappen zijn vooral de momenten waarop je bedrijf officieel gaat bestaan: de naam, de rechtsvorm en de inschrijving.
Ideeën voor een eigen bedrijf: van idee naar plan
Veel starters hebben meerdere ideeën om een eigen bedrijf te starten, of juist één idee waar ze nog aan twijfelen. Volgens Ondernemersplein begint een goede start met een goed plan. Een ondernemingsplan schrijven is niet verplicht, maar wel verstandig: je krijgt inzicht in wat je plannen kosten en hoeveel winst je nodig hebt om rond te komen, en je kunt het plan presenteren aan investeerders. Met de Krachtmeting van de KVK test je je ondernemersvaardigheden. Zo zie je waar je goed in bent en welke vaardigheden je nog kunt ontwikkelen.
Marktonderzoek geeft inzicht in de haalbaarheid van je plannen. Je analyseert bijvoorbeeld je concurrentie en hoe je je product of dienst op de markt brengt. De KVK Marktscan laat zien hoeveel bedrijven in je branche in je regio actief zijn en hoe de bevolking daar is samengesteld. Heb je twee ideeën, dan kun je ze zo naast elkaar leggen: voor welk idee is er in je regio ruimte, en waar zitten al veel bedrijven?
Bedrijfsnaam en rechtsvorm
Voor de inschrijving bij de KVK heb je een bedrijfsnaam nodig. Een goede naam is volgens Ondernemersplein herkenbaar, blijft hangen en is uniek. Check daarom eerst met de Naamchecker van de KVK en het Benelux-Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BOIP) of de naam al bestaat, en ga na of hij voldoet aan de regels voor bedrijfsnamen. Wil je voorkomen dat een ander met je naam aan de haal gaat, dan kun je hem als merk registreren bij BOIP. Leg dan ook meteen je domeinnaam vast.
De rechtsvorm is de juridische vorm van je bedrijf. Die bepaalt je aansprakelijkheid, welke belastingen je betaalt en of je gebruik kunt maken van belastingvoordelen. Zonder rechtsvorm kun je je bedrijf niet inschrijven in het Handelsregister. Met de keuzehulp op Ondernemersplein zie je welke rechtsvorm bij je situatie past. Richt je een bv op, dan heb je een notariële akte nodig en betaal je notariskosten.
Regels per branche en locatie
Met welke regels je te maken krijgt, hangt volgens Ondernemersplein af van de activiteiten van je bedrijf en de branche waarin je start. Ga je voedsel maken of verkopen, dan gelden de regels voor horeca, recreatie en catering. Producten die je maakt of verkoopt, moeten voldoen aan de Europese eisen voor productveiligheid. Soms moet je ook aan beroepseisen voldoen.
Je bedrijfsruimte kan eveneens eisen meebrengen, bijvoorbeeld bij een bedrijf aan huis. Check of je plannen passen in het omgevingsplan van de gemeente en of je een omgevingsvergunning of andere vergunning moet aanvragen. Je gemeente kan helpen met het uitzoeken van de regels. Neem je personeel aan, dan gelden er wettelijke eisen, bijvoorbeeld voor arbeidsovereenkomsten en het aannemen van minderjarige medewerkers. Wil je op de hoogte blijven van nieuwe regels, dan wijst Ondernemersplein op de Nieuwe Wetten App.
Wat kost het om een eigen bedrijf te starten?
Hoeveel het kost om een eigen bedrijf te starten, hangt af van je plannen, maar een paar posten komen bij veel starters terug. Bij de kosten van het starten van een eigen bedrijf noemt Ondernemersplein onder meer:
Hoeveel geld je in totaal nodig hebt, zet je op een rij in een financieel plan. Volgens Ondernemersplein zie je daarmee ook of je financiering nodig hebt, krijg je inzicht in de financiële situatie van je bedrijf en kun je risico’s inschatten. De KVK Verdiencheck helpt om in te schatten of de onderneming winstgevend wordt.
Wil je een eigen bedrijf starten zonder geld, reken dan in elk geval op de inschrijfvergoeding van € 85,15. Andere kosten kun je laag houden, bijvoorbeeld door vanuit huis te werken in plaats van een bedrijfsruimte te huren. Heb je wel geld nodig, bijvoorbeeld voor een investering, dan kun je je ondernemingsplan presenteren aan investeerders. Op zijn pagina over starten vanuit een uitkering noemt UWV Qredits, een onafhankelijke stichting voor ondernemers, voor extra advies en financiering. Mogelijk kun je later ook belastingvoordelen gebruiken: volgens Ondernemersplein mag je bijvoorbeeld zakelijke kosten van je omzet aftrekken, zodat je winst lager is en je minder inkomstenbelasting betaalt. Of dat voor jou geldt, hangt af van je situatie.
Kort samengevat: voor de meeste starters is de KVK-inschrijving van € 85,15 de eerste vaste post; met een financieel plan en de KVK Verdiencheck zie je hoeveel geld je in totaal nodig hebt.
Eigen bedrijf starten met een uitkering
Met een uitkering een eigen bedrijf starten kan, maar het heeft volgens UWV gevolgen voor je uitkering. Waar je rekening mee moet houden, hangt volgens UWV af van je situatie en van je uitkering. UWV is daar duidelijk over: bespreek je plannen om als zelfstandige te starten altijd met je arbeidsdeskundige of een adviseur werk, en doe dat voordat je met je eigen bedrijf begint. Stop je later weer met het bedrijf, dan kun je volgens UWV misschien je oude uitkering terugkrijgen.
UWV kan je ondersteunen bij de start, bijvoorbeeld met een onderzoeksperiode. Daarnaast noemt UWV een starterskrediet als je een blijvende ziekte of handicap hebt, en een startperiode als je een WW-uitkering hebt. Heb je een WW-uitkering, dan is de startperiode de regeling die UWV daarvoor noemt. Voor alle drie de regelingen geldt één punt: wil je gebruikmaken van de onderzoeksperiode, het starterskrediet of de startperiode, wacht dan met activiteiten voor je bedrijf tot UWV toestemming geeft. Wacht dus bijvoorbeeld met het zoeken naar klanten of werknemers. Voor extra advies en financiering verwijst UWV naar Qredits.
Ben je klaar voor de officiële start, dan moet je je bedrijf volgens UWV meestal inschrijven bij de KVK. Daarvoor heb je geen toestemming van UWV nodig. Na de inschrijving wordt je bedrijf automatisch aangemeld bij de Belastingdienst. Die wil weten wat je met je eigen bedrijf verdient, omdat je daarover belasting gaat betalen. Heb je een Wajong- of WIA-uitkering, dan geldt hetzelfde advies van UWV: bespreek je plannen eerst met je arbeidsdeskundige of een adviseur werk, voordat je start.
Na de start: administratie, belasting en verzekeringen
Een bedrijf starten is één ding; daarna begint het echte ondernemen, en daar horen een paar vaste verplichtingen bij. Je bent wettelijk verplicht een administratie op te zetten en bij te houden. Die administratie is de basis voor je belastingaangifte, dus zorg dat ze voldoet aan de eisen van de Belastingdienst. Neem je personeel aan, dan houd je ook een loonadministratie bij. Op Goede Start legt de Belastingdienst uit wat er bij het starten van een bedrijf komt kijken, met tips voor meer structuur in je administratie. De KVK heeft daarnaast een gratis Geldboek voor ondernemers met praktische tips over je financiën.
Beoordeelt de Belastingdienst dat je ondernemer voor de btw bent, dan krijg je een omzetbelastingnummer en een btw-identificatienummer (btw-id). Je doet ook aangifte inkomstenbelasting. Ben je volgens de Belastingdienst ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan geef je je inkomen op als winst uit onderneming. Misschien kun je dan gebruikmaken van belastingvoordelen en aftrekposten, en voor starters gelden startersregelingen. Let ook op schijnzelfstandigheid: volgens Ondernemersplein een situatie waarin je een opdracht als ondernemer aanneemt, terwijl je volgens de regels eigenlijk in loondienst bent. Dat heet ook wel verkapt dienstverband, en je moet het voorkomen.
Omdat je niet voor een werkgever werkt, ben je zelf verantwoordelijk voor de financiële gevolgen als je bijvoorbeeld ziek wordt of als er een ongeluk gebeurt in je bedrijf. Tegen veel risico’s kun je je verzekeren. Ondernemersplein noemt onder meer een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering, een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en een arbeidsongeschiktheidsverzekering; die laatste wordt in de toekomst mogelijk verplicht. Ook je pensioen regel je zelf: volgens Ondernemersplein bouw je buiten loondienst niet automatisch pensioen op. Verder wijst Ondernemersplein op veiligheidsrisico’s, zoals fraude en criminaliteit.
Daarna kun je echt aan de slag. De volgende stap is volgens Ondernemersplein klanten vinden, bijvoorbeeld met een zakelijke website of door je diensten aan te bieden op een online marktplaats.
Goed om te weten: na je inschrijving geeft de KVK je gegevens automatisch door aan de Belastingdienst. Je hoeft je onderneming daar niet apart aan te melden.
Een zakelijke rekening bij de start
Bij het starten van een eigen zaak hoort voor veel ondernemers ook een aparte rekening. Een zakelijke rekening is volgens Ondernemersplein niet verplicht, maar kan wel handig zijn, bijvoorbeeld om zakelijke uitgaven en de privéboekhouding te scheiden. Ook staat volgens Ondernemersplein in de voorwaarden van banken meestal dat je je privérekening niet voor je bedrijf mag gebruiken. Een eenmanszaak opent de rekening op eigen naam, een bv op de naam van het bedrijf. Bij Vivid regel je de zakelijke rekening volledig online:
Vivid in het kort: een zakelijke rekening voor eenmanszaak en bv met Nederlandse IBAN, online aan te vragen, vanaf € 0 per maand voor het abonnement; losse diensten kunnen kosten met zich meebrengen.
Je bedrijf staat, nu de rekening
Open online een zakelijke rekening met Nederlandse IBAN voor je eenmanszaak of bv.
Veelgestelde vragen
Hoe start je een eigen bedrijf?
Volg het stappenplan van Ondernemersplein: een plan en marktonderzoek, een financieel plan, een bedrijfsnaam en rechtsvorm, de inschrijving bij de KVK, de administratie, belastingaangifte, voorwaarden en verzekeringen, en de wettelijke eisen voor je branche. Wie een eigen bedrijf wil beginnen, kan op Ondernemersplein ook een actielijst voor de eigen situatie maken.
Welke stappen zijn verplicht?
Ondernemersplein markeert zes stappen als verplicht: een bedrijfsnaam, een rechtsvorm, de inschrijving bij de KVK, de administratie, belastingaangifte en de wettelijke eisen voor je bedrijf.
Wat kost het om een eigen bedrijf te starten?
De inschrijving bij de KVK kost eenmalig € 85,15. Voor een bv komen er notariskosten bij. Daarnaast noemt Ondernemersplein onder meer kosten voor een boekhoudpakket, een werkplek, vervoer, website en marketing, en verzekeringen.
Kan ik een eigen bedrijf starten met een uitkering?
Ja, maar het heeft volgens UWV gevolgen voor je uitkering. Bespreek je plannen altijd eerst met je arbeidsdeskundige of een adviseur werk, voordat je start.
Moet ik me bij de Belastingdienst aanmelden?
Niet apart: volgens Ondernemersplein geeft de KVK je gegevens na je inschrijving automatisch door aan de Belastingdienst.
Heb je een ondernemingsplan nodig?
Het is niet verplicht, maar volgens Ondernemersplein wel verstandig. Je ziet wat je plannen kosten en hoeveel winst je nodig hebt, en je kunt het plan aan investeerders presenteren.
Welke verzekeringen heb je nodig?
Dat hangt af van je bedrijf. Ondernemersplein noemt onder meer een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering, een beroepsaansprakelijkheidsverzekering en een arbeidsongeschiktheidsverzekering; die laatste wordt in de toekomst mogelijk verplicht.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch of fiscaal advies. De genoemde stappen, regels en bedragen zijn zoals gepubliceerd door Ondernemersplein en UWV, en kunnen veranderen. Heb je een uitkering, bespreek je plannen dan met UWV voordat je start. De betaaldiensten van Vivid worden aangeboden door Vivid Money S.A., een instelling voor elektronisch geld die bevoegd en gereglementeerd is door de Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF) in Luxemburg; het Nederlandse bijkantoor is bij De Nederlandsche Bank (DNB) geregistreerd als instelling voor elektronisch geld.
