Een oud-collega vraagt of je een project voor haar bedrijf wilt doen, op factuur. Of je wilt al langer voor jezelf beginnen en hebt de eerste opdrachtgever gevonden. Dan komt de vraag hoe zzp’er worden eigenlijk werkt. Het is minder ingewikkeld dan het klinkt: een paar keuzes maken, je inschrijven bij de KVK en je administratie op orde brengen. Wel loont het om vooraf na te denken over je tarief, je risico’s en de belastingen die erbij komen.
Hieronder lees je wat een zzp’er is en welke zeven stappen de KVK noemt om te starten. Daarna volgen de inschrijving en de belastingen, wat er anders is als je naast loondienst begint en hoe je een zakelijke rekening regelt.
In het kort:
- Zzp staat voor zelfstandige zonder personeel. Als zzp’er heb je een eigen bedrijf, werk je voor verschillende opdrachtgevers en ben je bij hen niet in dienst.
- Wie zzp’er wordt, kiest volgens de KVK meestal de eenmanszaak. Voldoe je aan de ondernemerscriteria, dan schrijf je je in bij de KVK; zo begint zzp’er worden officieel.
- De Wet DBA gaat over de vraag of je een opdracht echt als ondernemer uitvoert of eigenlijk in loondienst werkt.
- Als zzp’er krijg je volgens de KVK waarschijnlijk te maken met omzetbelasting en inkomstenbelasting. Verwacht je minder dan € 20.000 omzet per jaar, dan kan de kleineondernemersregeling handig zijn.
Wat is een zzp’er?
Wat is een zzp’er? Volgens de KVK ben je als zzp’er zelfstandig ondernemer: je hebt een eigen bedrijf zonder personeel en verhuurt jezelf aan verschillende opdrachtgevers. Je voert tijdelijke opdrachten uit, je bent bij die opdrachtgevers niet in dienst en zij betalen je factuur. De enige voorwaarde die de KVK noemt, is dat je niet als schijnzelfstandige werkt.
De betekenis van zzp is dus letterlijk: zelfstandige zonder personeel. Daarmee zie je meteen het verschil met een werkgever. Volgens de Rijksoverheid worden zzp’ers ook vaak freelancers genoemd. Zzp of freelance is geen rechtsvorm, zegt de KVK, maar een manier van werken. Bij de inschrijving kies je daarom nog een rechtsvorm voor het bedrijf, en de meeste zzp’ers en freelancers kiezen daarbij de eenmanszaak. Tussen zzp en freelance is volgens Ondernemersplein geen verschil.
Zelfstandig werken heeft voordelen: je bepaalt zelf voor wie je werkt, en waar, wanneer en hoe. Volgens Ondernemersplein ligt het uurtarief vaak hoger dan in loondienst. Daar staat tegenover dat een aantal zekerheden van werknemers niet vanzelf meekomen: er is geen loondoorbetaling bij ziekte, dus wie niet werkt, heeft geen inkomen, er is geen recht op werknemersverzekeringen zoals de WW, en pensioen bouw je niet automatisch op. Wie zzp’er wordt, regelt die dingen dus zelf, en neemt ze mee in het tarief.
Zzp’er worden in 7 stappen
Hoe word ik zzp’er? De KVK zet zzp worden in zeven stappen op een rij. Ze volgen elkaar logisch op, maar je kunt een paar stappen ook tegelijk zetten, zoals je tarief bepalen terwijl je de risico’s in kaart brengt. Onder de stappen lees je per onderwerp wat de KVK en andere overheidsbronnen erover zeggen.
Kijk of ondernemen bij je past, bijvoorbeeld met de KVK Krachtmeting, en zet je plannen in een ondernemingsplan: waarom je begint, hoe je klanten vindt en of het genoeg oplevert.
Ga na of je een opdracht echt als ondernemer uitvoert of eigenlijk schijnzelfstandig bent.
Reken uit welk uurtarief of welke projectprijs je nodig hebt, bijvoorbeeld met de KVK Rekentool uurtarief.
Stel algemene voorwaarden op en bekijk met welke verzekeringen je ondernemersrisico’s verder afdekt.
Kies de rechtsvorm voor je bedrijf. De meeste zzp’ers starten een eenmanszaak.
Schrijf het bedrijf in bij de KVK, met een omschrijving van het werk dat je als zzp’er doet.
Richt je administratie in, zodat je ziet wat er binnenkomt en welke facturen nog open staan. Bewaar je administratie zeven jaar.
Onderzoek, plan en werkplek
Begin met de vraag of ondernemen bij je past. Met de KVK Krachtmeting test je volgens de KVK hoe goed je bent in bijvoorbeeld onderhandelen, netwerken en administratie. Een ondernemingsplan is niet verplicht, maar volgens de KVK wel handig: je werkt uit waarom je een bedrijf begint, hoe je klanten vindt en of zzp’er worden genoeg oplevert om van te leven. Denk ook na over je werkplek. De meeste zzp’ers starten volgens de KVK vanuit huis. Wil je een bedrijf aan huis beginnen, ga dan volgens de Rijksoverheid eerst na of dat past in het omgevingsplan van de gemeente; in de meeste gevallen geef je ook aan de gemeente door dat je vanuit huis werkt.
Wet DBA en schijnzelfstandigheid
De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelatie (DBA) is volgens de KVK bedoeld om zzp’ers en opdrachtgevers duidelijkheid te geven over hun arbeidsrelatie. De kernvraag is of een opdracht echt als ondernemer wordt uitgevoerd. Is dat niet zo, dan is er sprake van schijnzelfstandigheid: wie schijnzelfstandig is, voldoet niet aan de voorwaarden van het ondernemerschap en werkt eigenlijk in loondienst. Ondernemersplein noemt een paar kenmerken van werken als zelfstandige: je werkt voor verschillende opdrachtgevers, hebt met hen geen dienstverband, neemt een specifieke opdracht aan waarvoor je wordt betaald, en je opdrachtgever houdt geen loonbelasting in. Controleer dat samen met de opdrachtgever. Neem de Wet DBA dus mee bij elke opdracht die je aanneemt, en verdiep je volgens de KVK in de voordelen én de nadelen van zzp’er worden.
Je uurtarief bepalen
Zzp’ers werken vaak met een uurtarief. Bij de berekening houd je volgens de KVK rekening met het inkomen dat je nodig hebt, de uurtarieven van concurrenten en je ervaring. Met de KVK Rekentool uurtarief geef je aan hoeveel je per maand wilt verdienen, en rekent de tool uit welk uurtarief daarbij hoort. Heb je al een prijs in gedachten, dan laat de KVK Verdiencheck zien of je daarvan rond kunt komen. Reken in je tarief ook de vaste kosten van je bedrijf mee. Ondernemersplein noemt onder meer de inschrijfvergoeding van € 85,15 bij de KVK, een boekhoudpakket of boekhouder, je telefoon- en internetabonnement, een thuiswerkplek of bedrijfsruimte, vervoer, je website en marketing en je verzekeringen. Naast een uurtarief noemt de KVK nog drie vormen:
| Tariefvorm | Hoe het werkt |
|---|---|
| Uurtarief | Een vaste prijs voor elk uur dat je werkt |
| Projectprijs | Je schat in hoe lang een project duurt en vraagt een vaste prijs voor het geheel |
| Abonnement | Klanten kopen terugkerende diensten voor een vast bedrag per maand |
| Resultaatgericht tarief | Je wordt betaald voor het resultaat, bijvoorbeeld een deel van de omzet |
Afspraken en eerste opdrachten
Klanten vind je bijvoorbeeld via je eigen netwerk, en daarnaast benader je nieuwe klanten met wat Ondernemersplein acquisitie noemt. Leg voor elke dienst of elk product de afspraken met de opdrachtgever schriftelijk vast, bij een dienst bijvoorbeeld in een overeenkomst van opdracht. Maak daarin ook afspraken over een einddatum, opzegmogelijkheden of het resultaat: beëindigt een opdrachtgever de opdracht, dan krijg je als zzp’er geen inkomsten doorbetaald zoals een werknemer, behalve wat je daarover schriftelijk hebt afgesproken. Controleer bij een nieuwe opdrachtgever in het Handelsregister van de KVK met wie je zaken doet.
Risico’s beperken
Als zzp’er loop je het risico dat een onverwachte gebeurtenis geld kost, bijvoorbeeld als je schade veroorzaakt of een klant je aansprakelijk stelt voor een klus die uitloopt. Algemene voorwaarden leggen de rechten en plichten van jou en je klant vast. Met verzekeringen dek je ondernemersrisico’s verder af; de KVK noemt verzekeringen voor arbeidsongeschiktheid, aansprakelijkheid en rechtsbijstand. Let op: privéverzekeringen gelden volgens de KVK niet voor je bedrijf, dus zoek uit welke zakelijke verzekeringen je nodig hebt. Pensioen bouw je als zzp’er niet automatisch op; meestal regel je daar zelf iets voor, en in sommige bedrijfstakken, zoals een deel van de bouw, is deelname aan een pensioenregeling verplicht. Inkomensverlies door ziekte kun je volgens Ondernemersplein ook op andere manieren opvangen dan met een verzekering, bijvoorbeeld met een broodfonds.
Inschrijven en belastingen
Na de voorbereiding volgt bij het starten als zzp’er de inschrijving bij de KVK. Je schrijft je alleen in als je voldoet aan de ondernemerscriteria. Voor die inschrijving maakt het volgens de KVK niet uit hoeveel uur je per week onderneemt, of je fulltime of parttime werkt. Je kiest een rechtsvorm, meestal de eenmanszaak, en vult een bedrijfsomschrijving in met het werk dat je doet. De KVK geeft daarna aan de Belastingdienst door dat je zzp’er bent geworden; volgens de KVK stuurt de Belastingdienst binnen twee weken je btw-id en omzetbelastingnummer per post.
Als zzp’er krijg je volgens de KVK waarschijnlijk te maken met omzetbelasting en inkomstenbelasting. Vanaf de inschrijving doe je aangifte omzetbelasting, meestal per kwartaal, en elk jaar aangifte inkomstenbelasting. Of je ook ondernemer bent voor de inkomstenbelasting, bepaalt de Belastingdienst; is dat zo, dan kun je belastingvoordelen voor ondernemers krijgen. Verwacht je minder dan € 20.000 omzet per jaar, dan kan de kleineondernemersregeling (KOR) volgens de KVK handig zijn; daarvoor meld je je aan bij de Belastingdienst. Een administratie bijhouden is wettelijk verplicht, en je bewaart die zeven jaar.
Belastingvoordelen en btw
Voor ondernemers in de inkomstenbelasting bestaan aftrekposten die de belasting verlagen, zoals de zelfstandigenaftrek en de aftrek van zakelijke kosten. Voor de zelfstandigenaftrek moet je onder meer minimaal 1.225 uur per jaar aan de onderneming werken; in 2026 is die aftrek volgens de Belastingdienst € 1.200. Voor startende ondernemers zijn er specifieke startersregelingen. Volgens Ondernemersplein werkt de overheid aan plannen om de startersaftrek stapsgewijs af te bouwen; houd daarom de actuele bedragen bij de Belastingdienst in de gaten.
Btw reken je als ondernemer aan je klanten, behalve als je diensten levert in een sector die is vrijgesteld van btw, of als je de kleineondernemersregeling gebruikt bij een omzet onder € 20.000 per kalenderjaar. Dan hoef je geen btw te berekenen en af te dragen. De Belastingdienst beoordeelt na de inschrijving of je ondernemer bent voor de btw en voor de inkomstenbelasting; dat staat los van de vraag of je ondernemer bent voor de KVK.
Kort samengevat: de meeste zzp’ers starten een eenmanszaak, schrijven zich in bij de KVK en krijgen daarna hun btw-id van de Belastingdienst.
Zzp’er worden naast loondienst
Zzp-werk naast loondienst combineren is volgens de KVK een manier om met minder risico extra geld te verdienen. Controleer eerst je arbeidscontract: mag je een nevenactiviteit hebben, en staat er een concurrentiebeding in? Bespreek je plannen met je werkgever, zodat je zeker weet dat je binnen de arbeidsvoorwaarden blijft. Voor de inschrijving bij de KVK maakt het geen verschil of je parttime of fulltime onderneemt: voldoe je aan de ondernemerscriteria, dan schrijf je je in.
In de aangifte inkomstenbelasting geef je zowel je loon uit dienstverband als de omzet en kosten van je bedrijf door. Ga je minder uren in loondienst werken, dan bouw je volgens de KVK minder pensioen op. Bedenk dan of je daar zelf extra voor wilt sparen.
Goed om te weten: volgens de KVK doe je vanaf de inschrijving meestal elk kwartaal aangifte omzetbelasting, ook als je nog niets hebt verdiend. Zet de data meteen in je agenda.
Een zakelijke rekening als zzp’er
Moet je als zzp’er een zakelijke rekening hebben? Op de site van Vivid staat het kort: “Nee. De wet verplicht geen zakelijke rekening, maar de voordelen zijn duidelijk.” Een aparte rekening houdt de omzet, de btw en de privé-uitgaven uit elkaar. Een eenmanszaak opent de rekening op eigen naam. Met de zakelijke rekening voor freelancers van Vivid:
Zo staat de zakelijke kant van je eenmanszaak vanaf de eerste opdracht op één plek, gescheiden van de privérekening.
Vivid in het kort: een zakelijke rekening voor zzp’ers met Nederlandse IBAN, facturen en subrekeningen, vanaf € 0 per maand voor het Standard-abonnement.
Klaar voor de eerste opdracht
Open online een zakelijke rekening voor je eenmanszaak, met Nederlandse IBAN.
Veelgestelde vragen
Hoe word ik zzp’er?
De KVK noemt zeven stappen: onderzoeken of ondernemen bij je past, de Wet DBA, een tarief bepalen, risico’s beperken, een rechtsvorm kiezen, inschrijven bij de KVK en de administratie opzetten.
Wat is een zzp’er?
Een zelfstandige zonder personeel: iemand met een eigen bedrijf die opdrachten uitvoert voor verschillende opdrachtgevers, zonder bij hen in dienst te zijn.
Moet ik me als zzp’er inschrijven bij de KVK?
Ja, als je voldoet aan de ondernemerscriteria van de KVK. Hoeveel uur je per week onderneemt, maakt daarvoor niet uit.
Welke rechtsvorm kies je als zzp’er?
Zzp is geen rechtsvorm maar een manier van werken. De meeste zzp’ers kiezen volgens de KVK de eenmanszaak.
Kun je zzp’er worden naast loondienst?
Ja. Controleer je contract op regels over nevenactiviteiten en een concurrentiebeding, en bespreek je plannen met je werkgever. Voor de inschrijving bij de KVK maakt het niet uit hoeveel uur je onderneemt.
Welke belastingen betaal je als zzp’er?
Volgens de KVK waarschijnlijk omzetbelasting en inkomstenbelasting. Bij minder dan € 20.000 omzet per jaar kan de kleineondernemersregeling handig zijn.
Heb je als zzp’er een zakelijke rekening nodig?
De wet verplicht geen zakelijke rekening, maar een aparte rekening houdt zakelijk en privé gescheiden en maakt de administratie eenvoudiger. Volgens Ondernemersplein kan een zakelijke rekening handig zijn om zakelijke uitgaven en de privéboekhouding te scheiden.
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch of fiscaal advies. De genoemde regels en bedragen zijn zoals gepubliceerd door de KVK, de Rijksoverheid, Ondernemersplein en de Belastingdienst, en kunnen veranderen. De betaaldiensten van Vivid worden aangeboden door Vivid Money S.A., een instelling voor elektronisch geld die bevoegd en gereglementeerd is door de Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF) in Luxemburg; het Nederlandse bijkantoor is bij De Nederlandsche Bank (DNB) geregistreerd als instelling voor elektronisch geld.
